ភោជនីយដ្ឋាន សណ្ឋាគារ និងកាស៊ីណូចិនមួយកន្លែង នៅខេត្តព្រះសីហនុ កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧។ (Samrang Pring | Reuters)

សំឡេងសហគមន៍

ចំណង​មិត្តភាព​​ដើម្បី​ផលប្រយោជន៍

អស់​រយៈពេល​ជាង​២៥ឆ្នាំមក​ហើយ​ ដែល​បស្ចិម​ប្រទេស​បាន​ជួយ​កសាង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ឡើង​វិញ នៅ​ពេល​ដែល​ប្រទេស​នេះ​បាន​ងើប​ផុត​ពី​របប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ខ្មែរ​ក្រហម។ សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​បណ្ដា​ប្រទេស​នៅ​ទ្វីប​អឺរ៉ុប បាន​ផ្ដល់​ជំនួយ​រាប់​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ដើម្បី​ជួយ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ទៅ​ជា​ប្រទេស​មួយ​ដែល​កាន់​យក​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​សេរី​ពហុបក្ស។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ភាគ​ច្រើន​នៃ​កិច្ច​ប្រឹងប្រែង​នេះ​ត្រូវ​បរាជ័យ។

នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ ប្រទេស​កម្ពុជា​គឺ​ជា​ប្រទេស​មួយ​នៅ​ក្នុង​តំបន់​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ដែល​គាំទ្រ​ប្រទេស​ចិន​ដោយ​បើក​ចំហ។ លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែល​ដឹកនាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា​អស់​រយៈពេល​ជាង​៣​ទសវត្សរ៍​កន្លង​មក​បាន​កាន់​ជំហរ​ខ្លាំងក្លា​ប្រឆាំង​នឹង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នៅ​ក្នុង​ស្ថានការណ៍​តឹងតែង​មុន​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ថ្ងៃ​ទី ២៩ ខែ​កក្កដា ​ឈាន​ចូល​មក​ដល់។

មួយ​វិញ​ទៀត ការ​កើន​ឡើង​នូវ​ឥទ្ធិពល​របស់​ប្រទេស​ចិន​ទាំង​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច​និង​ផ្នែក​នយោបាយ បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​នូវ​ទំនាក់ទំនង​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជាមួយ​នឹង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​និង​សហភាព​អឺរ៉ុប​ដោយសារ​ស្ថានការណ៍​សិទ្ធិ​មនុស្ស​និង​សេរីភាព​នយោបាយ​កាន់តែ​អាក្រក់​ទៅៗ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស។​

លោក ​Sebastian Strangio អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ «Hun Sen’s Cambodia» បាន​និយាយ​ថា៖ «ការ​វិនិយោគ​របស់​ចិន និង​ការ​គាំទ្រ​ផ្នែក​ការទូត​កាន់តែ​មាន​សារៈសំខាន់​ខ្លាំង​បំផុត​សម្រាប់​ការ​ដឹកនាំ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន នៅ​ពេល​ដែល​លោក​មិន​ចង់​ធ្វើ​តាម​ការ​ទាមទារ​របស់​បស្ចិម​ប្រទេស​ដែល​ចង់​ឲ្យ​លោក​គោរព​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នោះ។​ ហេតុ​ដូច្នេះ​ហើយ រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​មាន​មូលហេតុ ​នៅ​ក្នុង​ការ​មិន​សូវ​អើពើ​ជាមួយ​នឹង​ឥទ្ធិពល​អវិជ្ជមាន​នៃ​ការ​វិនិយោគ​របស់​ចិន ដោយ​ផ្ដោត​តែ​លើ​ឥទ្ធិពល​វិជ្ជមាន​តែ​ប៉ុណ្ណោះ»។

រូបឯកសារ៖ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ស្តាំ) និងលោក Xiong Bo ឯកអគ្គរដ្ឋទូតចិន​ប្រចាំកម្ពុជា (ឆ្វេង) ជជែកពិភាក្សាគ្នាក្នុងអំឡុងពេលពិធីសម្ពោធស្ពានអាកាសមួយ ដែលជាជំនួយរបស់ចិន នៅរាជធានីភ្នំពេញ ថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៨។ (Heng Sinith | AP)

កាល​ពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​មុន តុលាការ​កំពូល​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដែល​ជា​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ចម្បង​បំផុត​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ចោទ​ប្រកាន់​រដ្ឋាភិបាល​អាមេរិក​ថា​បាន​គាំទ្រ​គម្រោង​សម្ងាត់​មួយ​ដែល​ដឹកនាំ​ដោយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ដើម្បី​ផ្ដួល​រំលំ​លោក​នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​បោះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០១៣។

លោក ហ៊ុន សែន ក៏​បាន​ប្រើ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ទាំង​នេះ ដើម្បី​ឈាន​ដល់​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​ប្រឆាំង និង​ចាប់​លោក កឹម សុខា មេដឹកនាំ​គណបក្ស​នេះ​ដាក់​ពន្ធនាគារ។ លោក កឹម សុខា ត្រូវ​បាន​ឃុំ​ខ្លួនមុន​ជម្រះ​ក្ដី ​តាំង​ពី​លោក​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាប់​ខ្លួន​កាល​ពី​ខែ​កញ្ញា ​ឆ្នាំទៅមិញ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​បទ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា «ក្បត់​ជាតិ» ដោយសារ​ឃុបឃិត​ជាមួយ​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​ ប៉ុនប៉ង​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន។

លោក កឹម សុខា ​រួម​ទាំង​មេធាវី​របស់​លោក​និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​បាន​ហៅ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ទាំង​នោះ​ថា​គ្មាន​មូលដ្ឋាន​ត្រឹមត្រូវ។

បន្ទាប់ពី​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ត្រូវ​បាន​រំលាយ​ រដ្ឋាភិបាល​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​បាន​ឈប់​ផ្ដល់​ជំនួយ​ដល់​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ ដោយ​សារ​តែ​មាន​មន្ទិល​សង្ស័យ​អំពី​សុពលភាព​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត។ ក្រោយ​មក សហភាព​អឺរ៉ុប​ក៏​ឈប់​ផ្ដល់​ជំនួយ​ដល់​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ផង​ដែរ។

ប្រទេស​ចិន​បាន​ចាប់​ឱកាស​នេះ ដោយ​ផ្ដល់​ជំនួយ​ចំនួន​២០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ដល់​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត។ នេះ​បើ​តាម​ការ​បញ្ជាក់​របស់​លោក​ ហង្ស ពុទ្ធា អ្នក​នាំ​ពាក្យ​គណៈកម្មាធិការ​កាល​ពី​ពេល​កន្លង​មក។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​ឧសភា​កន្លង​ទៅ គណៈកម្មាធិការ​ដើម្បី​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដោយ​សេរី និង​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា ដែល​ហៅ​កាត់​ថា​ខុមហ្វ្រែល ដែល​ជា​អង្គការ​មួយ​ដែល​សាធារណជន​គោរព​សរសើរ​ចំពោះ​ការ​សង្កេត​ការណ៍​បោះ​ឆ្នោត បាន​ប្រកាស​ដក​ខ្លួន​ចេញ​ពី​ការ​សង្កេតការណ៍​បោះ​ឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៩ ខែ​កក្កដា​ខាង​មុខ​នេះ​ ដោយ​អះអាង​ថា​ខ្លួន​រង​សម្ពាធ​ពី​រដ្ឋាភិបាល។

កាល​ពី​ខែ​មិថុនា គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​បាន​ប្រកាស​ថា ប្រទេស​ចិន មីយ៉ាន់ម៉ា និង​សិង្ហបុរី នឹង​បញ្ជូន​អ្នក​សង្កេតការណ៍​របស់​ខ្លួន​មក​សង្កេត​ការ​បោះឆ្នោត​ខាង​មុខ​នេះ។

គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​បាន​បញ្ជាក់​នៅ​ក្នុង​សេចក្ដី​ប្រកាស​របស់​ខ្លួន​ថា៖ «គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​បាន​សម្រេច​ជា​ផ្លូវការ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​អ្នក​សង្កេតការណ៍​បោះ​ឆ្នោត​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ចំនួន ៥ ម៉ឺន​នាក់ ដែល​មក​ពី​ស្ថាប័ន​ចំនួន ៨២ ដែល​ក្នុង​នោះ​មាន​ទាំង​អ្នក​សង្កេតការណ៍​អន្តរជាតិ​មក​ពី​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា ចិន និង​សិង្ហបុរី​ផង​ដែរ ចូល​សង្កេតការណ៍​បោះ​ឆ្នោត»។

លោក កន សាវាង្ស មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ផ្នែក​អង្កេត​នៃ​អង្គការ​ខុមហ្វ្រែល​​បាន​ប្រាប់​ VOA​ ថា ​លោក​មាន​ចម្ងល់​ថា​តើ​អ្នក​សង្កេតការណ៍​បោះ​ឆ្នោត​ដែល​មក​ពី​ប្រទេស​មិន​មែន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទាំង​នេះ​អាច​ជួយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ខាង​មុខ​នេះ​ឲ្យ​ដំណើរការ​ដោយ​សេរី​ ​និង​យុត្តិធម៌​តាម​របៀប​ណា​នោះ។

លោក កន សាវាង្ស បាន​និយាយ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា៖ «បណ្តា​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ដែល​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​មិនធ្លាប់​មាន​បទ​ពិសោធន៍ ទាក់ទង​ទៅ​នឹង​ការ​បោះឆ្នោត​ផង ហើយ​លោក​បែរ​ជា​​មក​សង្កេត​ការ​បោះ​ឆ្នោត? ហើយ​ជា​ពិសេស ធ្វើ​ការ​វាយ​តម្លៃ​លើ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះ​ឆ្នោត? តើ​យើង​អាច​ទទួល​យក​បាន​ប៉ុន្មាន?»

លោក អៀ សុផល សាស្ត្រាចារ្យ​ផ្នែក​ការទូត​និង​កិច្ចការ​ពិភពលោក​នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ Occidental នៅ​ក្នុង​ទីក្រុង ​Los Angeles ​សហរដ្ឋអាមេរិក​និង​ជា​អ្នក​និពន្ធ​សៀវភៅ «The Hungry Dragon: How China’s Resouce Quest is Reshaping the World» បាន​ប្រាប់​ VOA តាម​អ៊ីមែល​ថា ប្រទេស​ចិន​មិន​មែន​ជា​អ្នក​សង្កេតការណ៍​បោះ​ឆ្នោត​ដែល​មិន​លម្អៀង​នោះ​ទេ។

លោក អៀ សុផល សរសេរ​ក្នុង​អ៊ីមែល​មកកាន់​ VOA​ ក្នុង​ន័យ​ដើម​ថា៖ «ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក្លែងក្លាយ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ក្លែងក្លាយ​ដទៃ​ទៀត​គឺ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាជន​ខាតបង់។ វា​មិន​មែន​ជា​សញ្ញា​ដ៏​ល្អ​​[សម្រាប់​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​របស់​កម្ពុជា​ ​ឬ​​សម្រាប់​គណបក្ស​កាន់​អំណាច] នោះ​ទេ។​ ​វា​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​ភាព​ភ័យ​ខ្លាច​របស់​គណ​បក្ស​កាន់​អំណាច​ ​ដែល​មិន​ដែល​ប្រវ៉េប្រវ៉ា​ប្រើ​យុទ្ធសាស្ត្រ​បែប​នេះ​ពី​មុន​មក​»។

សមាជិក​​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​រាប់​សន្លឹក​ឆ្នោត​ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ព្រឹទ្ធសភា​ រាជធានី ភ្នំពេញ ថ្ងៃ​ទី​២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១៨។ ​ការ​ស៊ើបអង្កេត​មួយ​បាន​រកឃើញ​ថា គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ​គឺ​ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ ដែល​​ទំនង​ជា​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ចូល​លួច​ទិន្នន័យ​តាម​អ៊ីនធឺណិត ដោយ​មាន​ការ​សម្របសម្រួល​។ (Reuters)

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១០ ខែ​កក្កដា​កន្លង​ទៅ ​ក្រុមហ៊ុន FireEye ដែល​ជា​ក្រុមហ៊ុន​សន្តិសុខ​អ៊ីនធឺណិត​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​​បាន​ចេញ​របាយការណ៍​មួយ​ដោយ​បញ្ជាក់​ថា អ្នក​លួច​ចូល​ប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រ​ដែល​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​ចិន បាន​លួច​ចូល​ប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រ​នៃ​ស្ថាប័ន​សំខាន់ៗ​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា។

ទោះបី​ជា​ក្រុមហ៊ុន FireEye មិន​បាន​រក​ឃើញ​ភស្តុតាង​ដែល​បញ្ជាក់​ថា អ្នក​លួច​ចូល​ប្រព័ន្ធ​កុំព្យូទ័រ​ជនជាតិ​ចិន​ទាំង​នោះ​កំពុង​ធ្វើ​ការ​ដើម្បី​ជះ​ឥទ្ធិពល​លើ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដែល​ស្ទើរតែ​គ្មាន​ការ​ប្រកួតប្រជែង​នេះ​ក៏​ដោយ ក៏​ក្រុមហ៊ុន​នេះ​បាន​បញ្ជាក់​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា៖ «យើង​រំពឹង​ថា សកម្មភាព​ទាំង​នេះ​នឹង​ផ្ដល់​លទ្ធភាព​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​អាច​មើល​ឃើញ​កាន់តែ​ទូលំទូលាយ​ទៅ​លើ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា និង​ដំណើរការ​ប្រតិបត្តិ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា»។

ក្រសួង​ការបរទេស​ចិន​បាន​បដិសេធ​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ទាំង​នេះ។ លោក អៀ សុផល ​បាន​ប្រាប់ VOA តាម​អ៊ីមែល​ថា៖ «ប្រទេស​ចិន​ចង់​រក​លុយ​និង​មាន​យុទ្ធសាស្ត្រ​ជះ​ឥទ្ធិពល​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ប្រទេស​ចិន​អាច​នឹង​បាត់​បង់​ឱកាស​នេះ​ ប្រសិន​បើ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​និង​មេ​ដឹកនាំ​គណបក្ស​នេះ​មិន​ស្ថិត​ក្នុង​អំណាច»។

ពី​នយោបាយ​ទៅ​ការ​វិនិយោគ​ផ្ទាល់

នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា រដ្ឋាភិបាល​ចិន​មាន​មិត្តភក្ដិ​ម្នាក់​ដែល​ចាំ​ជួយ​គាំទ្រ​ការ​ទាមទារ​របស់​ខ្លួន​នូវ​ដែន​ទឹក​នៅ​ក្នុង​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង។ ក្នុង​នាម​ជា​មិត្តភក្ដិ ប្រទេស​ចិន​បាន​ផ្ដល់​ជំនួយ​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា​សម្រាប់​ការណ៍​ដែល​កម្ពុជា​ជួយ​គាំទ្រ​ខ្លួន​ក្នុង​បញ្ហា​នេះ។​ ជំនួយ​ទាំង​នោះ​មាន​ដូចជា​ការ​គាំទ្រ​ផ្នែក​នយោបាយ​ចំពោះ​លោក ​ហ៊ុន សែន កម្ចី​ផ្នែក​ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ​និង​ការ​វិនិយោគ។ ស្រប​ពេល​ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុង​បន្ត​ងាក​ចេញ​ពី​បស្ចិម​ប្រទេស ឥទ្ធិពល​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ចិន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​កំពុង​តែ​កើន​ឡើង។

ប្រទេស​ចិន​គឺ​ជា​ប្រទេស​វិនិយោគ​ដ៏​ធំ​បំផុត​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដោយ​ការ​វិនិយោគ​របស់​ចិន​មាន​ចំនួន​រហូត​ទៅ​ដល់​៤៤​ភាគរយ​នៃ​ការ​វិនិយោគ​ផ្ទាល់​ពី​បរទេស​សរុប​ចំនួន​១៩,២​ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ​នៅ​រវាង​ឆ្នាំ​១៩៩៤​ និង​ឆ្នាំ២០១៤។ នេះ​បើ​យោង​តាម​ស្ថិតិ​របស់​ធនាគារ​ជាតិ​នៃ​កម្ពុជា​ និង​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ស្ថិតិ។

ប្រទេស​ចិន​ក៏​បាន​ផ្ដល់​ការ​គាំទ្រ​ដល់​ឧស្សាហកម្ម​ទេសចរណ៍​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ផង​ដែរ។ ពលរដ្ឋ​ចិន​យ៉ាងហោចណាស់​១លាន​២​សែន​នាក់ ​បាន​ទៅ​ទស្សនា​ប្រទេស​កម្ពុជា​កាល​ពី​ឆ្នាំ​មុន ដែល​តួលេខ​នេះ​ត្រូវ​គេ​រំពឹង​ថា​នឹង​កើន​ឡើង​រហូត​ដល់​ជិត​២​លាន​នាក់​នៅ​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២០។

ក្រសួង​ហិរញ្ញវត្ថុ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​បញ្ជាក់​ថា ប្រទេស​កម្ពុជា​ជំពាក់​បំណុល​ចិន​ជាង៤ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក ​ឬ​ក៏​ស្មើ​នឹង​២ភាគ​៥​នៃ​បំណុល​ពុំ​ទាន់​សង​សរុប​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា។ បំណុល​នេះ​មាន​ចំនួន​ច្រើន​ជាង​បំណុល​សរុប​បូក​បញ្ចូល​គ្នា​ ដែល​ប្រទេស​កម្ពុជា​ជំពាក់​ស្ថាប័ន​មួយ​ចំនួន​ ដូច​ជា​ធនាគារពិភពលោកនិង​ធនាគារ​អភិវឌ្ឍន៍​អាស៊ី​ទៅ​ទៀត។

ទីប្រឹក្សា​យោធា​ចិន​ម្នាក់​បំពាក់​ឋានន្តរសក្តិដល់មន្ត្រី​យោធាដែលបានបញ្ចប់វគ្គហ្វឹកហ្វឺននៅេ​វិទ្យាស្ថានយោធា នៅខេត្តកំពង់ស្ពឺ កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៥។ (Samrang Pring | Reuters)

កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​យោធា

នៅ​ក្នុង​ដំណើរ​ទស្សនកិច្ច​ផ្លូវការ​មួយ​ទៅ​កាន់​ប្រទេស​កម្ពុជា​កាល​ពី​ខែ​មិថុនា​កន្លង​ទៅ​នេះ​ រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការពារ​ជាតិ​ចិន​លោក ​Wei Fenghe បាន​សន្យា​ផ្ដល់​ជំនួយ​ជិត១០០​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ដល់​វិស័យ​យោធា​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

ទំនាក់ទំនង​យោធា​កាន់តែ​ជិតស្និទ្ធ​ជាង​មុន​នេះ​បាន​ផ្ដល់​ផល​ប្រយោជន៍​សម្រាប់​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ។ ទំនាក់ទំនង​យោធា​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​កង​កម្លាំង​យោធា​របស់​ប្រទេស​កម្ពុជា​មាន​លទ្ធភាព​ពង្រឹង​សន្តិសុខ​របស់​ខ្លួន និង​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​ចិន​មាន​ដៃគូ​ក្នុង​តំបន់​ដ៏​ខ្លាំង​មួយ​ដែល​គាំទ្រ​គំនិត​ផ្ដួចផ្ដើម​និង​គោល​ជំហរ​សំខាន់ៗ​របស់​ចិន​តាំង​ពី​បញ្ហា​កោះ​តៃវ៉ាន់​រហូត​ដល់​បញ្ហា​សមុទ្រ​ចិន​ខាង​ត្បូង។

កាល​ពី​ដើម​ឆ្នាំ​នេះ ​ប្រទេស​ចិន​និង​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រួម​គ្នា​ដែល​ហៅ​ថា​ «សមយុទ្ធ​នាគ​មាស»។ សមយុទ្ធ​នេះ​ផ្ដោត​លើ​ការ​ប្រឆាំង​អំពើ​ភេរវកម្ម​ ​និង​ប្រតិបត្តិការ​ជួយ​សង្គ្រោះ ដែល​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​ចំណង​ទាក់ទង​ដ៏​រឹងមាំ​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ។

កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​រវាង​ចិន​និង​កម្ពុជា​នេះ​ទំនង​ជា​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ពី​ទំនាក់ទំនង​តានតឹង​រវាង​ប្រទេស​កម្ពុជា​និង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។

កាល​ពី​ឆ្នាំ​ទៅមិញ ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ផ្អាក​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​រួម​គ្នា​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​លើក​ទី​៨​ ​ដែល​គ្រោង​នឹង​ធ្វើ​ឡើង​ជាមួយ​នឹង​យោធា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដែល​សមយុទ្ធ​នេះ​ហៅ​ថា​«សមយុទ្ធ​ឆ្មាំ​អង្គរ»។ កម្មវិធី​ដែល​ត្រូវ​បាន​លុប​ចោល​ផង​ដែរ​នោះ​ គឺ​កម្មវិធី​របស់​ទាហាន​ជើង​ទឹក​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដែល​មាន​ជា​យូរ​មក​ហើយ។ កម្មវិធី​នេះ​បាន​ផ្ដល់​ជំនួយ​មនុស្សធម៌​ដល់​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​បញ្ជាក់​ថា ​កង​កម្លាំង​យោធា​របស់​ខ្លួន​មាន​ភារកិច្ច​មមាញឹក​ខ្លាំង​ពេក ដែល​មិន​អាច​ចូលរួម​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​ប្រចាំ​ឆ្នាំ​នេះ​បាន។

ជា​សញ្ញា​មិន​ល្អ?

ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​បន្ថែម​ទៀត​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​គឺ​ការ​កើន​ឡើង​នូវ​ចំនួន​ជនជាតិ​ចិន​ដែល​កំពុង​តែ​រស់នៅ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​ភ្នំពេញ​និង​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះ​សីហនុ។

តាមតួលេខថ្នាក់ជាតិ

ក្រុង​ព្រះ​សីហនុ​ដែល​ធ្លាប់​ជា​ក្រុង​មួយ​មិន​សូវ​អ៊ូអរ ហើយ​អ្នក​ទេសចរណ៍​ចូលចិត្ត​ទៅ​កម្សាន្ត​នោះ​ ឥឡូវ​នេះ​មាន​កម្មករ​ជនជាតិ​ចិន អ្នកវិនិយោគ​ជនជាតិ​ចិន​ និង​គម្រោង​ផ្សេងៗ​របស់​ក្រុម​ហ៊ុន​ចិន​​ច្រើន​ហួស​ហេតុ ដូចជា​កាស៊ីណូ​ដែល​ត្រៀម​ទុក​សម្រាប់​ទទួល​អ្នក​ទេសចរ​ចិន​ជា​ដើម។

ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ភាគ​ច្រើន​យល់​ឃើញ​ថា ការ​កើន​ឡើង​នូវ​ចំនួន​អ្នក​ទេសចរ​ចិន​នេះ​គឺ​ជា​ការ​គំរាម​កំហែង​ចំពោះ​សុវត្ថិភាព​របស់​ពួក​គេ​ដោយ​ពួកគេ​បាន​អះអាង​ថា​ សណ្ឋាគារ​ ភោជនីយដ្ឋាន ​កាស៊ីណូ​ និង​ហាង​ខារ៉ាអូខេ​ផ្សេងៗ​ដែល​គ្រប់គ្រង​ដោយ​ជនជាតិ​ចិន​មាន​ការ​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​ការ​កើន​ឡើង​នូវ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​នៅ​ក្នុង​រយៈពេល​៥​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​នេះ។

យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​លោក ហ៊ុន សែន​ បាន​ព្យាយាម​បំបាត់​ការ​ភ័យ​ខ្លាច​ដែល​កំពុង​តែ​កើន​ឡើង​ទាំង​នេះ ​ដោយ​លោក​បាន​និយាយ​ថា ការ​រិះគន់​លើ​ឥទ្ធិពល​របស់​ចិន​គឺ​ជា​ការណ៍​ដែល​មិន​យល់​អំពី​ស្ថានការណ៍​ហើយ​ភាគ​ច្រើន​នៃ​ជនជាតិ​ចិន​ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​គឺ​ជា​អ្នក​ទេសចរ​ដែល​មិន​ស្នាក់នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។

ប៉ុន្តែ​លោក សុខ នី ដែល​ជា​អ្នក​រត់​រម៉ក​កង់​បី​​មិន​យល់ស្រប​តាម​ការ​លើក​ឡើង​ដូច​នេះ​នោះ​ទេ។ នៅ​ពេល​កំពុង​រង់ចាំ​ដឹក​ភ្ញៀវ​នៅ​ក្បែ​កាស៊ីណូ​ណាហ្គាវើល​ (Naga World)​ ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ អ្នក​រត់​រ៉ឺម៉ក​កង់​បី​វ័យ​២៧​ឆ្នាំ​រូប​នេះ​បាន​ប្រាប់​ VOA ថា​ លោក​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​លំហូរ​ជនជាតិ​ចិន​ដែល​ហូរ​ចូល​មក​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។

លោក សុខ នី​ បាន​និយាយ​ថា៖ «ឥឡូវហ្នឹង​ដូច​ជា​ពិបាក​ដែរ​បង!​ ដូចជា​នៅ​កំពង់សោម​អីចឹង។ ដូច​កូរ ផ្អើល​អ្នក​កំពង់​សោម ​អីចឹង​វា​ដូច​ពិបាក​ដែរ​»។

លោក សុខ នី ដែល​ធ្លាប់​ធ្វើ​ជា​អ្នក​បើក​រថយន្ត​ក្រុង​ដឹក​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ចិន​ជាង​៤ឆ្នាំ​ផង​នោះ​ បាន​បន្ថែម​ថា​ លោក​មិន​ពេញ​ចិត្ត​នោះ​ទេ​ នៅ​ពេល​ដែល​ជនជាតិ​ចិន​ខ្លះ​ផឹក​ស្រា​លើ​រថយន្ត​ក្រុង ​ឬ​ក៏ «នាំ​ស្រី​មក​សប្បាយក្នុង» ឡាន​ជា​ដើម។

លោក សុខ នី បាន​យក​ប្រាក់​ដែល​លោក​សន្សំ​ទុក​ដើម្បី​ទិញ​រ៉ឺម៉ក​កង់បី​ដឹក​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ទូទៅ​វិញ ​ប៉ុន្តែ​លោក​បែរ​ជា​នៅតែ​ជួប​នឹង​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ចិន​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​មិន​ពេញ​ចិត្ត​ដដែល។

លោក​បាន​និយាយ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា៖ «ដល់​ពេល​ដឹក​ចិន​ម្តងៗ​អីចឹង ខ្ញុំ​ចេះ​តែ​លួច​មើល​ពួក​គេ​តាម​កញ្ចក់​ក្រោយ​។ ខ្ញុំ​ចេះ​តែ​ខ្លាច​ដែរ​បង»។

ក៏​ប៉ុន្តែ ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ខ្លាំង​បំផុត​របស់​លោក​គឺ​មិន​មែន​ភ្ញៀវ​ទេសចរ​ចិន​ដែល​លោក​ដឹក​នោះ​ទេ។ លោក​មិន​ពេញចិត្ត​ចំពោះ​ការណ៍​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ធ្វើ​សម្បទាន​ដី​ចំនួន​៤​ម៉ឺន​ហិកតា ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ចិន​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​កោះកុង។

លោក សុខ នី និយាយ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា៖ «និយាយ​ឲ្យ​ចំ​ទៅ ខ្ញុំ​បារម្ភ​ខ្លះ​ដែរ​ដល់​ពេល​មាន​ចិន​ជា​ច្រើន​អីចឹង​ពេក​ទៅ​ដូច​ជា​ពិបាក​ដែរ​ ហើយ​ដូច​ជា​នៅ​តំបន់​ កោះ​ស្ដេច​កោះ​អីហ្នឹង​ គឺ​សុទ្ធតែ​តំបន់​របស់​ចិន​តែ​ទាំងអស់។​ ដល់​ពេល​អីចឹង​ទៅ​ខ្ញុំ​បារម្ភ​ថា ​ដី​របស់​ខ្មែរ​ តែ​ចិន​កាត់​តំបន់​ហ្នឹង​យក​ទាំង​អស់​តែ​ម្តង»។

ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក ​សុខ នី គឺ​សំដៅ​ទៅ​លើ​ការ​ផ្ដល់​ដី​សម្បទាន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៨ ទៅ​ឲ្យ​ក្រុមហ៊ុន Union Development Group​ របស់​ចិន។ គម្រោង​អភិវឌ្ឍន៍​ដែល​មាន​តម្លៃ​ជា​ទឹក​ប្រាក់​៤ពាន់​លាន​ដុល្លារ​អាមេរិក​ដែល​ធ្លាប់​ចុះ​កុងត្រា​ចំនួន​៩៩​ឆ្នាំ លើ​ផ្ទៃ​ដី​ដ៏​ធំ​ល្វឹងល្វើយ​មួយ​កន្លែង​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ដែល​ពី​មុន​ធ្លាប់​ជា​តំបន់​អភិរក្ស​ឧទ្យាន​ជាតិ​បទុមសាគរ​នេះ ​គឺ​ជា​គម្រោង​មួយ​ដែល​មាន​ការ​សាង​សង់​ដូចជា​សណ្ឋាគារ ​កាស៊ីណូ​ ទីលាន​វាយ​កូនហ្គោល និង​កំពង់ផែ​សមុទ្រ​នៅ​លើ​ដី​មាត់​សមុទ្រ​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ទ្រង់ទ្រាយ​ដើម។ នេះ​បើ​យោង​តាម​គម្រោង​សាងសង់​នេះ។ ប្រជាពលរដ្ឋ​រាប់​ពាន់​នាក់​ត្រូវ​បាន​ជម្លៀស​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​សម្បែង​របស់​ពួកគេ​ជា​ថ្នូរ​នឹង​ការ​ទទួល​បាន​សំណង​បន្តិច​បន្តួច​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

«និយាយ​ឲ្យ​ចំ​ទៅ ខ្ញុំ​បារម្ភ​ខ្លះ​ដែរ​ដល់​ពេល​មាន​ចិន​ជា​ច្រើន​អីចឹង​ពេក​ទៅ​ដូច​ជា​ពិបាក​ដែរ​ ហើយ​ដូច​ជា​នៅ​តំបន់​ កោះ​ស្ដេច​កោះ​អីហ្នឹង​ គឺ​សុទ្ធតែ​តំបន់​របស់​ចិន​តែ​ទាំងអស់។​ ដល់​ពេល​អីចឹង​ទៅ​ខ្ញុំ​បារម្ភ​ថា ​ដី​របស់​ខ្មែរ​ តែ​ចិន​កាត់​តំបន់​ហ្នឹង​យក​ទាំង​អស់​តែ​ម្តង»។

ឆ្នេរ​តារាសាគរ​នៅ​ក្បែរ​សណ្ឋាគារ​តារាសាគរ នៅ​ឧទ្យានជាតិ​បទុមសាគរ ក្នុង​ខេត្ត​ កោះកុង ថ្ងៃ​ទី​៦ ខែ​ឧសភា ឆ្នាំ២០១៨។ (Samrang Pring | Reuters)

១០​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក ការ​តវ៉ា​ប្រឆាំង​នឹង​គម្រោង​នេះ​នៅតែ​បន្ត​ធ្វើ​ដដែល។ កាល​ពី​ខែ​មករា​ដើម​ឆ្នាំ​នេះ ​លោក​ យន្ត មីន អភិបាល​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ បាន​ផ្ញើ​របាយការណ៍​មួយ​ជូន​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ដែល​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​នោះ​មាន​បង្ហាញ​អំពី​លំហូរ​ជនជាតិ​ចិន​ចូល​មក​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​និង​ការ​កើន​ឡើង​នូវ​ឧក្រិដ្ឋកម្ម។

នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​នោះ​លោក យន្ត មីន បាន​បញ្ជាក់​ថា ក្នុង​ចំណោម​ជនបរទេស ៦៣៤៥នាក់ ដែល​ស្នើ​សុំ​ប័ណ្ណ​ការងារ​នៅ​និង​ស្នាក់នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះ​សីហនុ​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៧ ក្នុង​ចំណោម​នោះ​មាន​ជនជាតិ​ចិន​ចំនួន​៤៤៩៨​នាក់​រួច​ទៅ​ហើយ។​

របាយការណ៍​របស់​លោក យន្ត មីន ដែល​ត្រូវ​បាន​ចែកចាយ​ទៅ​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​លើក​ឡើង​ថា ​អ្នក​ចូល​លេង​ល្បែង​នៅ​កាស៊ីណូ​ជជែក​គ្នា​ឡូឡា ​ក្លឹប​កម្សាន្ត​កង​រំពង និង​អ្នក​បើក​រថយន្ត​ជនជាតិ​ចិន​គ្មាន​ប័ណ្ណ​បើក​បរ​នានា ​គឺ​ជា​ដើម​ចម​នៃ​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ។

លោក យន្ត មីន បាន​បញ្ជាក់​បន្ថែម​នៅ​ក្នុង​របាយការណ៍​នោះ​ថា​ អាជីវករ​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះសីហនុ​មិន​សប្បាយ​ចិត្ត ដោយសារតែ​អាជីវកម្ម​របស់​ចិន​បាន​ជ្រៀតជ្រែក​ដណ្ដើម​ឆ្នាំង​បាយ​របស់​ពួកគេ។ សរុប​មក​លោក​បាន​លើក​ឡើង​ពី​ចំណុច «អវិជ្ជមាន» ចំនួន​ជាង​១០ចំណុច ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ជនជាតិ​ចិន ដែល​ក្នុង​នោះ​មាន​ទាំង​ការ​កើន​ឡើង​នូវ​សកម្មភាព​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​របស់​ក្រុម​បង​ធំ​បង​តូច​ផង​ដែរ។

ចំណែក​ឯ​លោក Strangio វិញ បាន​ប្រាប់ VOA ​ថា ការ​រីក​ចម្រើន​ដ៏​ឆាប់​រហ័ស​នៅ​ក្នុង​ក្រុង​ព្រះសីហនុ​គឺ​ជា«និមិត្តរូប​នៃ​ទំនាក់ទំនង​ដ៏​ជិតស្និទ្ធ​រវាង​ប្រទេស​កម្ពុជា​និង​ប្រទេស​ចិន»។

ក៏​ប៉ុន្តែ​លោក​បាន​បន្ថែម​ថា៖ «ជាក់ស្តែង ប្រទេស​កម្ពុជា​ទំនងជា​កំពុង​តែ​ឈាន​ទៅ​រក​ការ​ពឹងផ្អែក​ទាំង​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច និង​ផ្នែក​នយោបាយ​លើ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន​ ដល់​កម្រិត​មិន​ល្អ​មួយ»៕

កម្ពុជា (១៩៥៣ - ២០១៨)

[x]

ថ្ងៃទី ៣០ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨

សហគមន៍អន្តរជាតិ​ថ្កោលទោស​ការបោះឆ្នោតថា «‍មិនសេរីឬ​យុត្តិធម៌»

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​របស់​សេតវិ​មាន​នៃ​រដ្ឋបាល​លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ បានព្រ​មាន​ថា​ខ្លួន​នឹង​ចាត់​វិធានការ​ថែម​ទៀត​លើ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត ដែល​ខ្លួន​ចាត់​ទុកថា​មិន​បាន​រៀបចំ​មាន​លក្ខណៈ សេរី​និង យុត្តិធម៌ និង មិន​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​គណ​បក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ដែល​ត្រូវ​រំលាយ​បាន​ចូល​រួម។

ថ្ងៃទី ២៩ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨

គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាអះអាងថា ខ្លួនឈ្នះអាសនៈទាំងអស់នៃរដ្ឋសភា

គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​បញ្ជាក់​​ថា ខ្លួន​ឈ្នះ​អាសនៈ​រដ្ឋសភា​ទាំង ១២៥ អាសនៈ នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ថ្នាក់ជាតិអាណត្តិទី៦ ដែល​ជា​ការ​បោះ​ឆ្នោត​មួយ​ដែល​អ្នក​រិះគន់​ថា​គ្មាន​ភាព​សេរី និង​យុត្តិធម៌ ដោយសារ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ជា​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ដ៏​ចម្បង​បំផុត​ត្រូវ​បាន​រារាំង​មិន​ឲ្យ​ចូលរួម។

ថ្ងៃទី​ ២៩ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨

កម្ពុជានឹងក្លាយទៅជាប្រទេសដែលមានរដ្ឋាភិបាលឯកបក្ស

គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​បាន​និយាយ​ថា ខ្លួន​ទទួលបាន​អាសនៈ​ទាំង​អស់​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ជាតិ នៅ​ក្នុង​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ដែល​រងការរិះគន់​ពីសំណាក់​ក្រុមសិទ្ធិមនុស្សថា​ ជា​ការ​បោះឆ្នោត​ដ៏គួរ​ឲ្យអាម៉ាស ពីព្រោះ​គណបក្ស​ប្រឆាំងដ៏​ធំ​ត្រូវ​បាន​រារាំង​មិន​ឲ្យ​ចូល​រួម​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​នេះ។

ថ្ងៃទី​ ២៩ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨

ការិយាល័យ⁣បោះឆ្នោត⁣នៅ⁣ទូទាំង⁣ប្រទេស⁣បាន⁣បើកទ្វារ⁣ដោយ⁣គ្មាន⁣វត្តមាន⁣គណបក្ស⁣សង្គ្រោះជាតិ

ការិយាល័យ⁣បោះឆ្នោត⁣ជិត២ម៉ឺន៣ពាន់⁣ការិយាល័យ⁣ក្នុង⁣ប្រទេស⁣កម្ពុជា ⁣បាន⁣បើកទ្វារហើយ⁣នៅព្រឹក⁣ថ្ងៃអាទិត្យ⁣នេះ ដើម្បី⁣ឲ្យ⁣អ្នក⁣បោះឆ្នោត⁣រាប់⁣លាននាក់⁣ បាន⁣ជ្រើសរើស⁣គណបក្ស⁣ដែល⁣ខ្លួន⁣ពេញចិត្ត⁣ដើម្បី⁣ដឹកនាំ⁣ស្ថាប័ន⁣នីតិបញ្ញត្តិ ឬសភា⁣ និង⁣ស្ថាប័ន⁣នីតិប្រតិបត្តិ ឬរដ្ឋាភិបាល។

ថ្ងៃទី ២៨ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨

រដ្ឋាភិបាល​រាំង​ខ្ទប់​វេបសាយ​របស់​ស្ថាប័ន​ព័ត៌មាន​មួយ​ចំនួន

មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល បាន​បញ្ជាក់​​ថា ខ្លួន​បាន​បញ្ជា​ឱ្យ​ក្រុម​ហ៊ុន​ផ្ដល់​សេវា​អ៊ីនធឺណិត និង​បណ្ដាញ​ទូរស័ព្ទ​ទាំង​អស់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស បិទ​ការ​ចូល​អាន​វេបសាយ​ព័ត៌មាន​យ៉ាង​ហោច​ចំនួន​១៥ ដែល​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល អំឡុង​ថ្ងៃ​ស និង​ថ្ងៃ​បោះ​ឆ្នោត ក្រោម​ហេតុ​ផល​ថា«រំខាន​ដល់​ការ​បោះ​ឆ្នោត»។

ថ្ងៃទី ២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨

សមាជិក​បក្ស​ប្រឆាំង​​៥រូប​រង​ការ​ផាក​ពិន័យ​ម្នាក់ៗ​ចំនួន​១០លាន​រៀល​ដោយសារ​បង្ហោះ​រូប​ម្រាម​​ដៃ​ស្អាត

សមាជិក​គណ​បក្សសង្គ្រោះជាតិ​ចំនួន​៥នាក់​ ​ក្នុង​ខេត្ត​បាត់​ដំបង​ ​ត្រូវ​បាន​ផាក​ពិន័យ​ក្នុង​ម្នាក់​ចំនួន​១០លាន​រៀល​ ​ដោយ​រងការ​ចោទ​ថា​បាន​បង្ហោះ​សារ​ម្រាម​ដៃ​ស្អាត​មិន​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​។

ថ្ងៃទី ២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨

ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​យល់​ឃើញ​ខុស​គ្នា​ចំពោះ​ការ​បោះឆ្នោត​​ ​ខណៈ​យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​បាន​បញ្ចប់

យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​បោះឆ្នោត​ដែល​មាន​រយៈពេល​២១ថ្ងៃ បាន​បិទ​បញ្ចប់​ហើយ​នៅថ្ងៃ​សុក្រ​នេះ ជា​មួយ​ទស្សនៈ​យល់ឃើញ​ផ្សេងគ្នា​របស់​អ្នកគាំទ្រ​ ​សមាជិក​បក្ស​ ​និង​ពលរដ្ឋ​សាមញ្ញ​ទូទៅ​ ចំពោះ​បរិយាកាស​នៅ​ថ្ងៃ​បោះឆ្នោត​ និង​ក្រោយ​ការបោះឆ្នោត។

ថ្ងៃទី ២៥ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨

សហរដ្ឋអាមេរិក​អនុម័តសេចក្តីព្រាងច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្មលើមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា

រដ្ឋសភា​អាមេរិក​អនុម័ត​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជាឆ្នាំ២០១៨ (Cambodia Democracy Act of 2018) ដែលនឹងដាក់ទណ្ឌកម្មលើ​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់របស់លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។

ថ្ងៃទី ២៥ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨

ប្រទេស​ជប៉ុន​​​មិន​បញ្ជូន​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​​បោះឆ្នោត​មក​​​កម្ពុជា​ទេ

ប្រទេស​ជប៉ុន​បាន​និយាយ​​ថា ​ខ្លួន​នឹង​មិន​បញ្ជូន​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​បោះឆ្នោត​មក​សង្កេត​ការណ៍​បោះ​ឆ្នោត​​ទេ​ ទោះបី​ជា​រដ្ឋាភិបាលទីក្រុង​តូក្យូ​ដែល​ជា​ម្ចាស់​ជំនួយ​ដ៏​ធំ​របស់​កម្ពុជា​ធ្លាប់​បាន​បញ្ជូន​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​សម្រាប់​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ជាច្រើន​លើក​កន្លង​មក​ហើយ​ក៏ដោយ។

ថ្ងៃទី ២២ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨

រដ្ឋាភិបាល​បញ្ជា​ឱ្យ​ផាក​ពិន័យ​អ្នក​ធ្វើ​យុទ្ធនា​ការ​ម្រាម​ដៃ​ស្អាត​មិន​ទៅ​បោះឆ្នោត

លោក​ ​ស ខេង​ ​រដ្ឋ​មន្រ្តី​ក្រសួង​មហា​ផ្ទៃ ​និង​ជាអនុ​ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ ​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​ចាប់​អ្នក​បង្ហោះ​សារ​ម្រាម​ដៃ​ស្អាត​លើ​បណ្តាញ​អ៊ីនធឺណិត​ ​ដែល​បង្ហាញ​ពី​ការ​មិន​ទៅ​បោះ​ឆ្នោត​ ឲ្យ​បង់​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់​ពី​៥លាន​រៀល​ទៅ​២០លាន​រៀល។

ថ្ងៃ​ទី ១០ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨

ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​​ប្រឈម​នឹង​​ការ​​វាយប្រហារ​តាម​អ៊ីនធឺណិត​ពី​ចិន​

ក្រុម​អ្នក​លួច​ចូល​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត (hackers) ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​ថា​ បាន​លួច​ចូល​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត​និង​កុំព្យូទ័រ​នៃ​ស្ថាប័ន​​រដ្ឋ​សំខាន់ៗ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ដែល​អ្នក​ជំនាញ​ជឿ​ថា ​ជា​ការ​វាយប្រហារ​តាម​អ៊ីនធឺណិត​ដែល​រៀបចំ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន នៅ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​នៅ​ចុង​ខែ​កក្កដា​នេះ។ នេះ​បើ​តាម​ការ​អះអាង​របស់​ក្រុមហ៊ុន​សន្តិសុខ​អ៊ីនធឺណិត​មួយ​ឈ្មោះ FireEye Inc. របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។

ថ្ងៃ​ទី៧ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ២០១៨

យុទ្ធនាការ​​ឃោសនា​បោះឆ្នោត​​ជាតិ​ចាប់​ផ្តើម

យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​បោះឆ្នោត​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៩ ខែ​កក្កដា ចាប់​ផ្តើម។ គណបក្ស​នយោបាយ​ចំនួន​២០​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​​ចូលរួម​ប្រកួត​ប្រជែង​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​។

ថ្ងៃ​ទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨

អ្នកសង្កេតការណ៍​៥០០០០នាក់​នឹង​​សង្កេត​មើល​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ខែ​កក្កដា​

គណៈកម្មាធិការជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា អ្នក​សង្កេតការណ៍​៥០០០០​នាក់ ដែលខ្លះ​​មក​ពី​ចិន​ មីយ៉ាន់ម៉ា និង​សិង្ហបុរី នឹង​សង្កេត​មើល​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២៩ ខែ កក្កដា ខាង​មុខ​នេះ។

ថ្ងៃ​ទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨

UN​ ថាបរិយាកាស​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​បោះឆ្នោត​សេរី​​ទេ

នៅ​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ក្រុមប្រឹក្សា​សិទ្ធិមនុស្ស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ប្រទេស​នូវែល​ហ្សឺឡង់​និង​ប្រទេសជា​សមាជិក​ដទៃទៀត​បាន​ចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មួយ​ អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រឡប់​មក​រក​ប្រជាធិបតេយ្យ​​ដើម្បី​​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោតជាតិ​ប្រកប​ដោយ​សេរី​និង​យុត្តិធម៌ ដោយ​ហៅ​បរិយាកាស​នយោបាយ​បច្ចុប្បន្ន​នៅ​កម្ពុជា​ថា«​មិន​សមស្រប​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​មួយ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​សេរី យុត្តិធម៌ និង​ពិតប្រាកដ​នោះ​ទេ‍»។

ថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨

អាមេរិក​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ប្រធានកង​អង្គរក្ស​លោក ហ៊ុន សែន

សហរដ្ឋអាមេរិក​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​លោកឧត្តមសេនីយ៍​ ហ៊ីង ប៊ុនហៀង ប្រធាន​​កងអង្គរក្ស​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចំពោះ​ការ​បំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស។

ថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨

​កងកម្លាំង​ពិសេស​​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដើម្បី​ឃ្លាំ​មើល​ព័ត៌មាន​លើ​អ៊ីនធឺណិត

រដ្ឋាភិបាល​ចេញ​សេចក្តីបង្គាប់​មួយ ថា​ខ្លួន​នឹង​ធ្វើ​ការ​ជាមួយ​នឹង​ក្រុមហ៊ុន​ប្រិយសណីយ៍ ដើម្បី​តាមដាន​និង​ត្រួតពិនិត្យ​​មើល​​ព័ត៌មាន​​លើ​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត​ ដែល​ទំនង​ជា​អាច​បង្ក​ឲ្យ​មាន​«អស្ថិរភាព‍» ដែល​នេះ​គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​បង្ក្រាប​ដែល​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពី​មុន​​​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ នៅ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្ងៃ​ទី ២៩ ខែ កក្កដា ខាង​មុខ​នេះ។

ថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨

គ.ជ.ប បង្កើត​ក្រម​សីលធម៌​សម្រាប់​អ្នក​កាសែត​

គណៈកម្មាធិការជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​បាន​បង្កើត​ក្រម​សីលធម៌​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​​មួយ​សម្រាប់​អ្នក​កាសែត​ ដែល​យក​ព័ត៌មាន​នៅ​ថ្ងៃ​បោះឆ្នោត​​ ក្នុង​នោះ​ក៏​រួម​​មាន​ការ​ហាមឃាត់​មិន​ឲ្យ​អ្នក​កាសែត​សួរ​ព័ត៌មាន​លម្អិត​អំពី​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ផង​ដែរ។ ​

ថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨

គណនបក្ស​២០​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ

ទោះ​ជា​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ត្រូវ​បាន​រំលាយ គណបក្ស​នយោបាយ​ចំនួន​២០​រួម​ទាំង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​ប្រកួត​​ប្រជែង​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្ងៃ​ទី​២៩ ខែ​កក្កដា។

ថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨

Comfrel​ ដកខ្លួន​មិន​សង្កេត​មើល​ការ​បោះឆ្នោត

គណៈកម្មាធិការ​ដើម្បី​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី​ និង​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា ដែល​ហៅ​កាត់​ថា​ខុមហ្វ្រែល បាន​ឲ្យដឹង​ថា ខ្លួន​មិន​ចូលរួម​សង្កេត​​មើល​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ខែ​កក្កដា​នេះ​ទេ ដោយ​យោង​លើ​​ការ​ចោទប្រកាន់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទៅ​លើ​អង្គការ​នេះ​​និង​អង្គការ​ដទៃទៀត​ថា​​ចូលរួម​លើក​ស្ទួយ​ការ​ធ្វើ​«បដិវត្តន៍​ពណ៌‍» នៅ​កម្ពុជា។

ថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨

UN​ អំពាវនាវ​ឲ្យ​ដោះលែង​លោក កឹម សុខា

អង្គការឃ្លាំ​មើល​ការ​ឃុំ​ឃាំង​​តាម​ទំនើង​ចិត្ត​និង​សហព័ន្ធ​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​សិទ្ធិមនុស្ស​​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​បាន​ចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មួយ ទាមទារ​​ឲ្យ​ដោះលែង​លោក​ កឹម សុខា​ ជា​បន្ទាន់ ដោយ​បាន​ហៅ​ការ​ចាប់​លោក​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ថា «​មិន​មាន​លក្ខណៈ​មនុស្ស​ធម៌‍»​និង​«គួរ​ឲ្យ​អាម៉ាស់‍»។

ថ្ងៃ​ទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨

កាសែត​​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​ត្រូវ​បាន​លក់

កាសែត​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍ ​ដែល​ជា​កាសែត​ឯករាជ្យ​ចុង​ក្រោយ​បង្អស់​នៅ​កម្ពុជា​និង​ដែល​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ ត្រូវ​បាន​លក់​ឲ្យ​អ្នក​វិនិយោគ​ម៉ាឡេស៊ី ដែល​ក្រុមហ៊ុន​របស់​លោក​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​លោក ហ៊ុន សែន។ ​

ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨

លោក សម រង្ស៊ី បង្កើត​ចលនា CNRM

លោក សម រង្ស៊ី អតីត​ប្រធាន​គណបក្ស CNRP បង្កើត​ចលនា​សង្រ្គោះជាតិ (CNRM) ដែល​លោក​អះអាង​ថា​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​គណបក្ស​ CNRP នៅ​តែ«​រស់រាន​មាន​ជីវិត‍» និង​«មិន​អាច​ត្រូវ​រំលាយ​បាន‍» ដោយសារ​តែ​ចលនា​នេះ​មិន​ត្រូវ​ចុះបញ្ជី​ជាមួយ​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។ លោក សម រង្ស៊ី បាន​និយាយ​ថា ចលនា​នេះ​មាន​ផែនការ​សកម្មភាព​របស់​ខ្លួន ដែល​រួម​ទាំង​ធានា​ថា ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា​នៅ​ក្នុង​កក្កដា​ខាង​មុខ​នេះ មាន​លក្ខណៈ​សេរី​និង​យុត្តិធម៌​ផង​ដែរ។

ថ្ងៃ​ទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧

តុលាការ​កំពូល​រំលាយ​​គណបក្ស CNRP

តុលាការ​កំពូល​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ចេញ​សាលក្រម​ឲ្យ​រំលាយគណបក្ស​ CNRP។ សមាជិក​គណបក្ស​ប្រឆាំង​មួយ​ចំនួន​បាន​ស្ម័គ្រចិត្ត​ចូលរួម​ជាមួយ​នឹង​គណបក្ស CPP ខណៈ​ដែល​សមាជិក​ជាច្រើន​ទៀត​រត់​ភៀសខ្លួន​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ឬ​ត្រូវ​បង្ខំ​ឲ្យ​ឈប់​ធ្វើ​នយោបាយ។

ថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧

អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ រត់ភៀសខ្លួន​

លោកស្រី មូរ សុខហួរ ​រត់ភៀសខ្លួន​ចេញ​ពី​ប្រទេស បន្ទាប់​ពី​លោក ហ៊ុន សែន បាន​គំរាម​ចាប់​ខ្លួន​អ្នក​នយោបាយ​ខាង​គណបក្ស​ប្រឆាំង​បន្ថែម​ទៀត។

ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​បិទ​ការិយាល័យ​នៅ​កម្ពុជា

វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី (RFA) បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​របស់​ខ្លួន​នៅ​កម្ពុជា បន្ទាប់​ពី​ដំណើរការ​ជិត​២០​ឆ្នាំ ដោយ​ផ្អែក​លើ​ហេតុផល​នៃ​ការ​បង្ក្រាប​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ។ វិទ្យុ​ក្នុង​ស្រុក​ជាច្រើន​នៅ​កម្ពុជា​ដែល​លក់​ម៉ោង​ផ្សាយ​ឲ្យ​វិទ្យុអាស៊ីសេរី​ (RFA) និង​វិទ្យុ​សំឡេង​សហរដ្ឋអាមេរិក (VOA) ត្រូវ​បិទទ្វារ​ ដោយ​ផ្អែក​លើ​ហេតុផល​គ្មាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ដើម្បី​ដំណើរការ។ វិទ្យុ​ដទៃទៀត​ដែល​នៅ​ដំណើរការ​ឈប់​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​វិទ្យុអាស៊ីសេរី​ (RFA) និង​វិទ្យុ​សំឡេង​សហរដ្ឋអាមេរិក (VOA)។ ​​

ថ្ងៃ​ទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧

កាសែត Cambodia Daily បិទទ្វារ

កាសែត​ឯករាជ្យ Cambodia Daily ​ប្រកាស​ថា​នឹង​បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​របស់​ខ្លួន​នៅ​កម្ពុជា ក្រោយ​ពី​ដំណើរការ​អស់​រយៈពេល​២៤​ឆ្នាំ នៅពេល​ដែល​កាសែត​នេះ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​មិន​បង់​ពន្ធ​៦,៣លាន​ដុល្លារ ប៉ុន្តែ​បណ្ណាធិការ​កាសែត​នេះ​និយាយ​ថា រឿង​នេះ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​នយោបាយ ​ហើយ​ខ្លួន​មិន​មាន​លទ្ធភាព​បង់​ពន្ធ​នោះ​ទេ។ ​​

ថ្ងៃ​ទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧

លោក កឹម សុខា ត្រូវ​ចាប់​ខ្លួន

លោក កឹម សុខា មេដឹកនាំ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ទាំង​កណ្តាល​អាធ្រាត្រ​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​របស់​លោក​នៅ​​រាជធានី ភ្នំពេញ ពី​បទក្បត់ជាតិ ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ចោទប្រកាន់​លោក​ថា​ឃុបឃិត​ជាមួយ​នឹង​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដើម្បី​ផ្តួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ព្រមាន​កុំ​ឲ្យ​គណបក្ស CNRP ការពារ​លោក កឹម សុខា​ បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ អាច​ប្រឈម​នឹង​ការ​រំលាយ​គណបក្ស។​​​

ថ្ងៃ​ទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧

វិទ្យាស្ថានជាតិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​បង្ខំ​ឲ្យ​បិទទ្វារ

វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​ផ្តល់​មូលនិធិ​ដោយ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បង្ខំ​ឲ្យ​បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​របស់​ខ្លួន​នៅកម្ពុជា​ចំពោះ​ការ​មិន​ចុះ​បញ្ជី​តាម​ច្បាប់។

ថ្ងៃ​ទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧

រដ្ឋសភា​អនុម័ត​ច្បាប់​ហាមឃាត់​គណបក្ស​នយោបាយ

រដ្ឋសភា​ជាតិ​បាន​អនុម័ត​លើ​ច្បាប់​មួយ​ដែល​ហាមឃាត់​គណបក្ស​នយោបាយ​មិន​ឲ្យ​ពាក់ព័ន្ធ​ជាផ្លូវការ​ជាមួយ​នឹង​ឧក្រិដ្ឋជន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចោទប្រកាន់​ជា​ផ្លូវការ។ ​

ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧

កម្ពុជាបោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​លើក​ទី​បួន

កម្ពុជា​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​ជា​លើក​ទី​បួន។ គណបក្ស CPP ឈ្នះ​បាន​សំឡេង​ភាគច្រើន ប៉ុន្តែ​បាត់បង់​សំឡេង​គាំទ្រ​យ៉ាង​ច្រើន​ទៅ​គណបក្ស CNRP។ ​

ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧

លោក កឹម សុខា ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស CNRP

លោក កឹម សុខា ជំនួស​តំណែង​លោក សម រង្ស៊ី ជា​ប្រធាន​គណបក្ស CNRP។

ថ្ងៃ​ទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧

លោក សម រង្ស៊ី លាលែង​ពី​តំណែង​ប្រធាន​ CNRP

លោក សម រង្ស៊ី ដែល​ជា​មេដឹកនាំ​និរទេស​ខ្លួន​របស់​គណបក្ស​CNRP​លាលែង​ពី​តំណែង ដើម្បី​ព្យាយាម​រក្សា​គណបក្ស​កុំ​ឲ្យ​ត្រូវ​បាន​គេ​រំលាយ បន្ទាប់​ពី​លោក ហ៊ុន សែន បាន​គំរាម​ប្ដូរ​ច្បាប់​ថ្មី​មួយ ដើម្បី​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អាច​រំលាយ​គណបក្ស​ណា​ដែល​មាន​មន្ត្រី​ប្រព្រឹត្ត​បទឧក្រិដ្ឋ។

ថ្ងៃ​ទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៦

ព្រះមហាក្សត្រ​ព្រះរាជទាន​លើកលែង​ទោស​លោក កឹម សុខា

ព្រះមហាក្សត្រ សីហមុនី ព្រះ​រាជទាន​លើកលែង​ទោស​ដល់​លោក កឹម សុខា តាម​សំណើ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។ ​

ថ្ងៃ​ទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៦

លោក កឹម សុុខា​ ត្រូវ​បាន​កាត់ទោស​​

តុលាការ​រាជធានី ភ្នំពេញ កាត់ទោស​លោក កឹម សុខា ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រយៈពេល​៥​ខែ ជុំវិញ​ករណី​សំណុំ​រឿង​ស្នេហា​លួចលាក់​របស់​លោក ដែល​គេ​ជឿ​ថា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​នយោបាយ។ លោក កឹម សុខា មិន​បាន​បង្ហាញ​ខ្លួន​នៅ​តុលាការ​តាម​ដីកាកោះ​នោះ​ទេ។

ថ្ងៃ​ទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦

លោក កែម ឡី ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់​សម្លាប់

លោក កែម ឡី ដែល​ជា​សកម្មជន​នយោបាយ​ដ៏​ល្បី​ឈ្មោះ​ម្នាក់​និង​ជា​អ្នក​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​មិន​សំចៃ​មាត់​ម្នាក់ ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់​សម្លាប់​នៅ​ឯ​ស្ថានីយ៍​ប្រេងឥន្ធនៈ​មួយ​កណ្តាល​រាជធានី ភ្នំពេញ ទាំង​កណ្តាល​ថ្ងៃ ដែល​ប៉ូលិស​និយាយ​ថា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ជម្លោះ​ប្រាក់​កម្ចី​៣០០០​ដុល្លារ ប៉ុន្តែ​ភរិយា​របស់​លោក កែម ឡី បាន​បដិសេធ។

ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦

លោក កឹម សុខា លាក់​ខ្លួន​

លោក កឹម សុខា ​ចាប់​ផ្តើម​លាក់​ខ្លួន​នៅ​ទីស្នាក់ការ​របស់​គណបក្ស CNRP ដើម្បី​ចៀសវាង​ការ​ចាប់​ខ្លួន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សំណុំ​រឿង​អាស្រូវ​ស្នេហា​លួចលាក់​របស់​​លោក។ ​​

ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦

មន្ត្រី​៥​នាក់​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​

មន្ត្រី​៤​នាក់​នៃ​អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក និង​អគ្គ​លេខាធិការរង​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត គ.ជ.ប ​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​សូកប៉ាន់​សាក្សី ក្នុង​សំណុំរឿង​ស្នេហា​លួចលាក់​របស់​លោក កឹម សុខា។ ​​

ថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥

លោក សម រង្ស៊ី ត្រូវ​បាន​ដកតំណែង

ខណៈ​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​បរទេស លោក សម រង្ស៊ី ​ត្រូវ​បាន​ដក​តំណែង​ជា​សមាជិក​សភា​និង​អភ័យឯកសិទ្ធិ​សភា ដែល​​ត្រួសត្រាយ​ផ្លូវ​សម្រាប់​ការ​ចាប់​ខ្លួន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ករណី​បរិហាកេរ្តិ៍។ ​​

ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥

សមាជិក​សភា​ CNRP ពីរ​នាក់​ត្រូវ​បាន​គេ​វាយដំ

សមាជិក​សភា​ពីរ​នាក់​របស់​គណបក្ស CNRP ត្រូវ​បាន​ហ្វូង​បាតុករ​ដែល​គាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល វាយដំ​នៅ​មុខ​រដ្ឋសភា​ជាតិ ដើម្បី​ទាមទារ​ឲ្យ​លោក កឹម សុខា លាលែង​ពី​តំណែង​ជា​អនុប្រធាន​សភា។

ថ្ងៃ​ទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៥

រដ្ឋសភាអនុម័ត​ច្បាប់​ដែល​អាច​បង្ក្រាប​សង្គមស៊ីវិល

រដ្ឋសភាជាតិ​កម្ពុជា​អនុម័ត​លើ​ច្បាប់​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​មួយ ដែល​អ្នក​រិះគន់​និយាយ​ថា ផ្តល់​អំណាច​ពេញលេញ​ដល់​អាជ្ញាធរ​ក្នុង​ការ​បង្ក្រាប​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ណា ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល។

ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៥

គ.ជ.ប ​ត្រូវ​បាន​រុះរើ​ឡើង​វិញ

គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ត្រូវ​បាន​រុះរើ​ឡើង​វិញ ដោយ​កិច្ចព្រមព្រៀង​រវាង​គណបក្ស​នយោបាយ​ទាំងពីរ ដើម្បី​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​ការ​បោះឆ្នោត។

ថ្ងៃ​ទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤

CNRP ឈប់​ធ្វើ​ពហិការ​រដ្ឋសភា

គណបក្ស CNRP ព្រមព្រៀង​ជាមួយ​នឹង​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដើម្បី​បញ្ចប់​ការ​ធ្វើ​ពហិការ​រដ្ឋសភា​ដែល​មាន​រយៈពេល​មួយ​ឆ្នាំ។

ថ្ងៃ​ទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤

សមាជិក CNRP ត្រូវ​បាន​ចោទប្រកាន់​

អ្នក​នយោបាយ​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​៦​នាក់​ត្រូវ​បាន​ចោទប្រកាន់​ពី​បទ​ដឹកនាំការ​ធ្វើ​«កុប្បកម្ម​‍»មួយ បន្ទាប់​ពី​ប៉ះទង្គិច​ជាមួយ​នឹង​កងកម្លាំង​សន្តិសុខ ដែល​ទប់ស្កាត់​អ្នក​គាំទ្រ​របស់​ពួកគេ​មិន​ឲ្យ​ប្រមូលផ្តុំ​គ្នា​នៅ​សួន​ប្រជាធិបតេយ្យ។ ​

ខែមករា​ ឆ្នាំ២០១៤

កងរាជអាវុធហត្ថ​​បង្ក្រាប​ការ​តវ៉ា​

កងរាជអាវុធហត្ថ​បង្ក្រាប​ការ​តវ៉ា​របស់​គណបក្ស CNRP និង​កម្មករ​រោងចក្រ ដែល​បាន​បញ្ចប់​ការ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​នៅ​តាម​ដង​ផ្លូវ និង​សម្លាប់​មនុស្ស​អស់​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​៤​នាក់។

ខែកញ្ញា​ដល់​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៣

អ្នក​គាំទ្រ CNRP តវ៉ា​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត

គណបក្ស CNRP និង​អ្នក​គាំទ្រ ​ធ្វើ​ការ​តវ៉ា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​នៅ​ក្នុង​រាជធានី ភ្នំពេញ ជុំវិញ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស ដោយ​ទាមទារ​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន​ ចុះ​ចេញ​ពី​តំណែង និង​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ឡើង​វិញ។

ថ្ងៃ​ទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣

កម្ពុជា​​បោះឆ្នោត​ជាតិ​លើក​ទី​បួន

កម្ពុជា​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​លើក​ទី​បួន។ គណបក្ស CNRP ឈ្នះ​បាន​៥៥​អាសនៈ​ពី​សភា​ដែល​មាន​១២៣​អាសនៈ ហើយ​គណបក្ស​ CPP ឈ្នះ​អាសនៈ​ដែល​នៅ​សេសសល់​ទាំង​អស់។ គណបក្ស CNRP បដិសេធ​មិន​ព្រម​ទទួល​យក​លទ្ធផល​ឆ្នោត​និង​បាន​ធ្វើ​ពហិការ​មិន​ចូលរួម​ក្នុង​សភា។ ​

ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣

លោក សម រង្ស៊ី ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ

លោក សម រង្ស៊ី ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ​នៅ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ ក្រោយ​ពី​ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះ​រាជទាន​លើកលែង​ទោស​ដល់​លោក តាម​សំណើ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។

ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២

ព្រះបាទ សីហនុ សោយទិវង្គត

ព្រះបាទ សីហនុ សោយទិវង្គត​ដោយសារ​ជំងឺ​បេះដូង ក្នុង​ព្រះជន្មាយុ ៨៩ ព្រះវស្សា។

ថ្ងៃ​ទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២

CNRP ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​

មន្ត្រី​កំពូលៗ​ពី​គណបក្ស SRP និង​គណបក្ស HRP ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​នៅ​ទីក្រុង ម៉ានីល ដើម្បី​សម្រេច​បញ្ចូល​គណបក្ស​ទាំង​ពីរ​ចូល​គ្នា​ជា​គណបក្ស​ថ្មី​មួយ គឺ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ CNRP។

ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២

កម្ពុជា​​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​លើក​ទី​បី

កម្ពុជា​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​លើក​ទី​បី ដោយ​គណបក្ស CPP ឈ្នះ​បាន​៦១,៨ភាគរយ​។

ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១០

លោក សម រង្ស៊ី ​រត់ភៀសខ្លួន​

លោក សម រង្ស៊ី រត់ភៀសខ្លួន​ចេញ​ពី​ប្រទេស​ម្តង​ទៀត ដោយ​ប្រឈម​នឹង​ការ​ចោទប្រកាន់​អំពី​ការ​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​និង​បន្លំ​ផែនទី បន្ទាប់​ពី​លោក​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​ចំពោះ​ការ​ដាំ​បង្គោល​ព្រំដែន។ ​

ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨

CPP ឈ្នះ​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ

គណបក្ស CPP របស់​លោក ហ៊ុន សែន ឈ្នះ​សំឡេង​ភាគច្រើន​នៅក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ។

ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៧

លោក កឹម សុខា បង្កើតគណបក្ស ​​HRP

លោក កឹម សុខា ស្ថាបនិក​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) បង្កើត​គណបក្ស​សិទ្ធិមនុស្ស (HRP)។

ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៧

កម្ពុជា​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​លើក​ទី​ពីរ

កម្ពុជា​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​លើក​ទី​ពីរ។ គណបក្ស CPP ឈ្នះ​បាន ៩៨,២ភាគរយ​នៃ​ឃុំសង្កាត់​សរុប ខណៈ​ដែល​គណបក្ស SRP ឈ្នះ​ត្រឹម​តែ១,៧​ភាគរយ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៦

គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​ទម្លាក់​ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ

គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​ទម្លាក់​ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ពី​តំណែង​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស​ បន្ទាប់​ពី​លោក ហ៊ុន សែន​ បាន​ចោទប្រកាន់​ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ​ ថា​តែងតាំង​បុគ្គល​មិន​មាន​សមត្ថភាព​ឲ្យ​កាន់​តំណែង​នយោបាយ​ និង​និយាយ​ថា​ ការ​ដែល​ព្រះអង្គ​យក​អ្នកស្រី អ៊ុក ផល្លា ធ្វើ​ជា​ស្រី​កំណាន់​គឺ​ជា​រឿង​ដ៏​អាម៉ាស់​មួយ។ បន្តិច​ក្រោយ​មក ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ត្រូវ​បាន​តុលាការ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​កាត់ទោស​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រយៈពេល​១៨​ខែ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់ ១៥០.០០០​ដុល្លារ ពីបទ​រំលោភ​សេចក្តីទុកចិត្ត​ ដោយ​ទិញ​ដី​ពី​ប្រាក់​ដែល​បាន​ពី​ការ​លក់​ទីស្នាក់ការ​នានា​របស់​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​តម្លៃ ៣,៦លាន​ដុល្លារ។ ​​

ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៦

ព្រះ​អង្គម្ចាស់​ រណឫទ្ធិ លាលែង​ពី​ប្រធាន​សភា

ព្រះ​អង្គម្ចាស់​ រណឫទ្ធិ លាលែង​ពី​តំណែង​ជា​ប្រធាន​សភាជាតិ បន្ទាប់​ពី​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ដក​តំណែង​សហរដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម សិរីវុឌ្ឍន៍ និង​សហរដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការពារជាតិ លោក ញឹក ប៊ុនឆៃ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ រត់ភៀស​ខ្លួន​ទៅ​ប្រទេស​បារាំង។ ​

ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៦

លោក សម រង្ស៊ី ត្រឡប់​មកកម្ពុជា​វិញ

លោក សម រង្ស៊ី ទទួល​បាន​ព្រះរាជទាន​លើកលែង​ទោស និង​ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ​ បន្ទាប់​ពី​និរទេស​ខ្លួន​អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​ខែ ដើម្បី​ចៀសវាង​ការ​ចាប់​ដាក់​ពន្ធនាគារ​លើ​ករណី​បរិហាកេរ្តិ៍​ ជុំវិញ​ការ​រិះគន់​ទៅ​លើ​គោលនយោបាយ​ព្រំដែន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ជាមួយ​នឹង​វៀតណាម។ ក្រោយ​មក​ លោក​បាន​ចូលរួម​ជាមួយនឹង​គណបក្ស CPP ដើម្បី​កែប្រែ​ច្បាប់​បោះឆ្នោត​ពី​គោលការណ៍​ពីរ​ភាគបី ទៅជា​គោលការណ៍​សំឡេង​ភាគច្រើន​វិញ។ ការណ៍​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​លែង​សូវ​សំខាន់​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ។​​​​

ខែតុលា ឆ្នា២០០៥

ព្រះមហាក្សត្រចុះ​ព្រះហស្ថលេខា​លើ​សន្ធិសញ្ញា​ព្រំដែន​

លោក ហ៊ុន សែន គំរាម​រំលាយ​របប​រាជានិយម​កម្ពុជា ចំពោះ​ការ​ដែល​ព្រះករុណា​ សីហមុនី ពន្យារ​ពេល​ចុះ​ព្រះហស្ថលេខា​លើ​សន្ធិសញ្ញា​ព្រំដែន​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​មួយ​ជាមួយនឹង​វៀតណាម។ ក្រោយ​មក​ព្រះអង្គ​ក៏​យល់​ព្រម​ចុះ​ព្រះហស្ថលេខា។ ​

ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៤

​ព្រះករុណា នរោត្តម សីហមុនី ​ឡើង​គ្រងរាជ្យ​

​ព្រះករុណា នរោត្តម សីហមុនី ​ឡើង​គ្រងរាជ្យ​បន្ត​ពី​ព្រះ​បិតា​ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ។

ថ្ងៃ​ទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៣

CPP ឈ្នះ​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ

គណបក្ស CPP ឈ្នះ​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ ហើយ​លោក ហ៊ុន សែន បន្ត​កាន់​អំណាច​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី។

ថ្ងៃ​ទី៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០២

កម្ពុជា​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​លើកដំបូង

កម្ពុជា​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​ដំបូង​បង្អស់​របស់​ខ្លួន។ គណបក្ស CPP ឈ្នះ​បាន​អាសនៈ​ភាគច្រើន​នៅ​ក្នុង​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំសង្កាត់ និង​អាច​តែងតាំង​ប្រធាន​ឃុំសង្កាត់​ភាគច្រើន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស។

ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩៨

ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ និង​លោក ហ៊ុន សែន ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​

​លោក ហ៊ុន សែន និង​ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ឯកភាព​គ្នា​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​មួយ ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន បន្ត​កាន់​តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយ​ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​រដ្ឋសភា​ជាតិ។ ការព្រមព្រៀង​គ្នា​របស់​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច ជាមួយ​នឹង​គណបក្ស CPP ធ្វើ​ឲ្យ​គណបក្ស SRP ក្លាយ​ជា​គណបក្ស​ប្រឆាំង​តែ​មួយ​គត់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស។

ថ្ងៃ​ទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៨

CPP ឈ្នះការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ

គណបក្ស CPP របស់​លោក ហ៊ុន សែន ឈ្នះ​អាសនៈ​សភា​​ភាគច្រើន​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ ហើយ​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច ​ឈ្នះ​បាន​អាសនៈ​ច្រើន​ទីពីរ និង​គណបក្ស SRP ឈ្នះ​បាន​អាសនៈ​ច្រើន​ទី​បី។

ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៨

ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ យាង​មក​កម្ពុជា​វិញ

ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ យាងមក​កម្ពុជា​វិញ​ដើម្បី​ប្រជែង​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ។

ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៧

ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ត្រូវ​ទម្លាក់​ពី​តំណែង

ការ​ប៉ះទង្គិច​គ្នា​ដ៏​ធំ​មួយ​រវាង​កងកម្លាំង​របស់​គណបក្ស CPP និង​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច កើតឡើង។ ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ និរទេស​ខ្លួន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ហើយ​មួយ​ខែ​ក្រោយ​មក ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​ទម្លាក់​ពី​តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​មួយ។

ឆ្នាំ១៩៩៥

លោក សម រង្ស៊ី បង្កើត​គណបក្ស​នយោបាយ

លោក សម រង្ស៊ី ​បង្កើត​គណបក្ស​ជាតិខ្មែរ។

ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩៣

ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​និង​CPP ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​

ដោយ​មាន​អន្តរាគមន៍​ពី​ព្រះបាទ​ នរោត្តម សីហនុ គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​និង​គណបក្ស CPP ព្រមព្រៀង​គ្នា​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​មួយ ដោយ​ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ធ្វើ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​មួយ ហើយ​លោក ហ៊ុន សែន ធ្វើ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​ពីរ។ ​

ថ្ងៃទី២៣-២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៣

កម្ពុជា​បោះឆ្នោត​លើក​ដំបូង

ក្រោយ​ពី​មាន​ការ​ការពារ​ពី​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​អស់រយៈពេល​ពីរ​ឆ្នាំ ​កម្ពុជា​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ដំបូង​បង្អស់​របស់​ខ្លួន​ក្រោយ​សង្គ្រាម​បញ្ចប់ ដោយ​មាន​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​ពី​អង្គការ​នេះ។ គណបក្ស CPP របស់​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ចាញ់​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណឫទ្ធិ។

ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១

​សន្ធិសញ្ញា​សន្តិភាព​ទីក្រុង ប៉ារីស ត្រូវ​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា

ប្រទេស​ចំនួន​១៩ចុះហត្ថលេខា​លើ​សន្ធិសញ្ញា​សន្តិភាព​ទីក្រុង ប៉ារីស ដើម្បី​បញ្ចប់​ជា​ផ្លូវការ​នូវ​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​នៅ​កម្ពុជា។ ​

ថ្ងៃ​ទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៨៩

កងទ័ព​វៀតណាម​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ពី​កម្ពុជា

កងទ័ព​វៀតណាម​ចុងក្រោយ​បង្អស់​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ពី​កម្ពុជា បន្ទាប់​ពី​កាន់​កាប់​កម្ពុជា​អស់​មួយ​ទសវត្សរ៍។ ​

ថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៨៥

លោក ហ៊ុន សែន ក្លាយ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ​

លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវ​បាន​រដ្ឋសភា​ជាតិ​តែងតាំង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ​​

ថ្ងៃ​ទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩

​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​បញ្ចប់

អតីត​ទាហាន​ខ្មែរ​ក្រហម​មួយ​ក្រុម​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​យោធា​វៀតណាម ផ្តួលរំលំ​រដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរ​ក្រហម​និង​​រំដោះ​កម្ពុជា។ ក្រោយ​មក​វៀតណាម​បាន​គាំទ្រ​ដល់​ការ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ថ្មី​មួយ។

ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​មេសា ឆ្នាំ១៩៧៥

ខ្មែរ​ក្រហម​កាន់​កាប់​កម្ពុជា

ខ្មែរ​ក្រហម​​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​ចិន កាន់​កាប់​កម្ពុជា​និង​សម្លាប់​មនុស្ស​អស់​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​១លាន​៧​សែន​នាក់ ក្នុង​រយៈពេល​៣ឆ្នាំ ៨ខែ និង​២០​ថ្ងៃ។

ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០

លន់ នល់ ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ

ឧត្តមសេនីយ៍ លន់ នល់ ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​អាមេរិក ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ផ្តួល​រំលំ​ព្រះបាទ សីហនុ។

ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦០

ព្រះបាទ សីហនុ ​ក្លាយ​ជា​ប្រមុខរដ្ឋ

ព្រះបាទ សុរាម្រិត សោយទិវង្គត។ ព្រះបាទ សីហនុ យល់​ព្រម​ទទួល​តំណែង​ជា​ប្រមុខរដ្ឋ។

ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ១៩៥៥

ព្រះបាទ សីហនុ ក្លាយ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី

ព្រះបាទ សីហនុ ក្លាយ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី បន្ទាប់​ពី​ព្រះអង្គ​ដាក់​រាជ​ថ្វាយ​ព្រះបិតា​ ព្រះបាទ សុរាម្រិត។

ថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥៣

កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​

ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ដឹកនាំ​ទាមទារ​បាន​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង។

ថ្ងៃ​ទី ១០ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០១៨

ស្ថាប័ន​រដ្ឋ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​​ប្រឈម​នឹង​​ការ​​វាយប្រហារ​តាម​អ៊ីនធឺណិត​ពី​ចិន​

ក្រុម​អ្នក​លួច​ចូល​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត (hackers) ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​ថា​ បាន​លួច​ចូល​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត​និង​កុំព្យូទ័រ​នៃ​ស្ថាប័ន​​រដ្ឋ​សំខាន់ៗ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ដែល​អ្នក​ជំនាញ​ជឿ​ថា ​ជា​ការ​វាយប្រហារ​តាម​អ៊ីនធឺណិត​ដែល​រៀបចំ​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ចិន នៅ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​នៅ​ចុង​ខែ​កក្កដា​នេះ។ នេះ​បើ​តាម​ការ​អះអាង​របស់​ក្រុមហ៊ុន​សន្តិសុខ​អ៊ីនធឺណិត​មួយ​ឈ្មោះ FireEye Inc. របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។

ថ្ងៃ​ទី៧ ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ២០១៨

យុទ្ធនាការ​​ឃោសនា​បោះឆ្នោត​​ជាតិ​ចាប់​ផ្តើម

យុទ្ធនាការ​ឃោសនា​បោះឆ្នោត​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៩ ខែ​កក្កដា ចាប់​ផ្តើម។ គណបក្ស​នយោបាយ​ចំនួន​២០​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​​ចូលរួម​ប្រកួត​ប្រជែង​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​។

ថ្ងៃ​ទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨

អ្នកសង្កេតការណ៍​៥០០០០នាក់​នឹង​​សង្កេត​មើល​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ខែ​កក្កដា​

គណៈកម្មាធិការជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា អ្នក​សង្កេតការណ៍​៥០០០០​នាក់ ដែលខ្លះ​​មក​ពី​ចិន​ មីយ៉ាន់ម៉ា និង​សិង្ហបុរី នឹង​សង្កេត​មើល​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២៩ ខែ កក្កដា ខាង​មុខ​នេះ។

ថ្ងៃ​ទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨

UN​ ថាបរិយាកាស​នយោបាយ​នៅ​កម្ពុជា​មិន​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​បោះឆ្នោត​សេរី​​ទេ

នៅ​ក្នុង​កិច្ចប្រជុំ​ក្រុមប្រឹក្សា​សិទ្ធិមនុស្ស​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ប្រទេស​នូវែល​ហ្សឺឡង់​និង​ប្រទេសជា​សមាជិក​ដទៃទៀត​បាន​ចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មួយ​ អំពាវនាវ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាត្រឡប់​មក​រក​ប្រជាធិបតេយ្យ​​ដើម្បី​​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោតជាតិ​ប្រកប​ដោយ​សេរី​និង​យុត្តិធម៌ ដោយ​ហៅ​បរិយាកាស​នយោបាយ​បច្ចុប្បន្ន​នៅ​កម្ពុជា​ថា«​មិន​សមស្រប​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោត​មួយ​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​សេរី យុត្តិធម៌ និង​ពិតប្រាកដ​នោះ​ទេ‍»។

ថ្ងៃទី១២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៨

អាមេរិក​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ប្រធានកង​អង្គរក្ស​លោក ហ៊ុន សែន

សហរដ្ឋអាមេរិក​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​លោកឧត្តមសេនីយ៍​ ហ៊ីង ប៊ុនហៀង ប្រធាន​​កងអង្គរក្ស​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ចំពោះ​ការ​បំពាន​សិទ្ធិមនុស្ស។

ថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨

​កងកម្លាំង​ពិសេស​​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដើម្បី​ឃ្លាំ​មើល​ព័ត៌មាន​លើ​អ៊ីនធឺណិត

រដ្ឋាភិបាល​ចេញ​សេចក្តីបង្គាប់​មួយ ថា​ខ្លួន​នឹង​ធ្វើ​ការ​ជាមួយ​នឹង​ក្រុមហ៊ុន​ប្រិយសណីយ៍ ដើម្បី​តាមដាន​និង​ត្រួតពិនិត្យ​​មើល​​ព័ត៌មាន​​លើ​ប្រព័ន្ធ​អ៊ីនធឺណិត​ ដែល​ទំនង​ជា​អាច​បង្ក​ឲ្យ​មាន​«អស្ថិរភាព‍» ដែល​នេះ​គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​បង្ក្រាប​ដែល​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពី​មុន​​​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ នៅ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្ងៃ​ទី ២៩ ខែ កក្កដា ខាង​មុខ​នេះ។

ថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨

គ.ជ.ប បង្កើត​ក្រម​សីលធម៌​សម្រាប់​អ្នក​កាសែត​

គណៈកម្មាធិការជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​បាន​បង្កើត​ក្រម​សីលធម៌​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​​មួយ​សម្រាប់​អ្នក​កាសែត​ ដែល​យក​ព័ត៌មាន​នៅ​ថ្ងៃ​បោះឆ្នោត​​ ក្នុង​នោះ​ក៏​រួម​​មាន​ការ​ហាមឃាត់​មិន​ឲ្យ​អ្នក​កាសែត​សួរ​ព័ត៌មាន​លម្អិត​អំពី​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ផង​ដែរ។ ​

ថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨

គណនបក្ស​២០​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ

ទោះ​ជា​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ត្រូវ​បាន​រំលាយ គណបក្ស​នយោបាយ​ចំនួន​២០​រួម​ទាំង​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​ប្រកួត​​ប្រជែង​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ថ្ងៃ​ទី​២៩ ខែ​កក្កដា។

ថ្ងៃទី១៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨

Comfrel​ ដកខ្លួន​មិន​សង្កេត​មើល​ការ​បោះឆ្នោត

គណៈកម្មាធិការ​ដើម្បី​ការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី​ និង​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា ដែល​ហៅ​កាត់​ថា​ខុមហ្វ្រែល បាន​ឲ្យដឹង​ថា ខ្លួន​មិន​ចូលរួម​សង្កេត​​មើល​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ខែ​កក្កដា​នេះ​ទេ ដោយ​យោង​លើ​​ការ​ចោទប្រកាន់​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ទៅ​លើ​អង្គការ​នេះ​​និង​អង្គការ​ដទៃទៀត​ថា​​ចូលរួម​លើក​ស្ទួយ​ការ​ធ្វើ​«បដិវត្តន៍​ពណ៌‍» នៅ​កម្ពុជា។

ថ្ងៃទី៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨

UN​ អំពាវនាវ​ឲ្យ​ដោះលែង​លោក កឹម សុខា

អង្គការឃ្លាំ​មើល​ការ​ឃុំ​ឃាំង​​តាម​ទំនើង​ចិត្ត​និង​សហព័ន្ធ​អន្តរជាតិ​សម្រាប់​សិទ្ធិមនុស្ស​​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​បាន​ចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍​មួយ ទាមទារ​​ឲ្យ​ដោះលែង​លោក​ កឹម សុខា​ ជា​បន្ទាន់ ដោយ​បាន​ហៅ​ការ​ចាប់​លោក​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ថា «​មិន​មាន​លក្ខណៈ​មនុស្ស​ធម៌‍»​និង​«គួរ​ឲ្យ​អាម៉ាស់‍»។

ថ្ងៃ​ទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៨

កាសែត​​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍​ត្រូវ​បាន​លក់

កាសែត​ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍ ​ដែល​ជា​កាសែត​ឯករាជ្យ​ចុង​ក្រោយ​បង្អស់​នៅ​កម្ពុជា​និង​ដែល​បោះពុម្ព​ផ្សាយ​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​ ត្រូវ​បាន​លក់​ឲ្យ​អ្នក​វិនិយោគ​ម៉ាឡេស៊ី ដែល​ក្រុមហ៊ុន​របស់​លោក​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​លោក ហ៊ុន សែន។ ​

ខែមករា ឆ្នាំ២០១៨

លោក សម រង្ស៊ី បង្កើត​ចលនា CNRM

លោក សម រង្ស៊ី អតីត​ប្រធាន​គណបក្ស CNRP បង្កើត​ចលនា​សង្រ្គោះជាតិ (CNRM) ដែល​លោក​អះអាង​ថា​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​គណបក្ស​ CNRP នៅ​តែ«​រស់រាន​មាន​ជីវិត‍» និង​«មិន​អាច​ត្រូវ​រំលាយ​បាន‍» ដោយសារ​តែ​ចលនា​នេះ​មិន​ត្រូវ​ចុះបញ្ជី​ជាមួយ​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។ លោក សម រង្ស៊ី បាន​និយាយ​ថា ចលនា​នេះ​មាន​ផែនការ​សកម្មភាព​របស់​ខ្លួន ដែល​រួម​ទាំង​ធានា​ថា ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា​នៅ​ក្នុង​កក្កដា​ខាង​មុខ​នេះ មាន​លក្ខណៈ​សេរី​និង​យុត្តិធម៌​ផង​ដែរ។

ថ្ងៃ​ទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧

តុលាការ​កំពូល​រំលាយ​​គណបក្ស CNRP

តុលាការ​កំពូល​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ចេញ​សាលក្រម​ឲ្យ​រំលាយគណបក្ស​ CNRP។ សមាជិក​គណបក្ស​ប្រឆាំង​មួយ​ចំនួន​បាន​ស្ម័គ្រចិត្ត​ចូលរួម​ជាមួយ​នឹង​គណបក្ស CPP ខណៈ​ដែល​សមាជិក​ជាច្រើន​ទៀត​រត់​ភៀសខ្លួន​ទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ឬ​ត្រូវ​បង្ខំ​ឲ្យ​ឈប់​ធ្វើ​នយោបាយ។

ថ្ងៃទី៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៧

អ្នកស្រី មូរ សុខហួរ រត់ភៀសខ្លួន​

លោកស្រី មូរ សុខហួរ ​រត់ភៀសខ្លួន​ចេញ​ពី​ប្រទេស បន្ទាប់​ពី​លោក ហ៊ុន សែន បាន​គំរាម​ចាប់​ខ្លួន​អ្នក​នយោបាយ​ខាង​គណបក្ស​ប្រឆាំង​បន្ថែម​ទៀត។

ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​បិទ​ការិយាល័យ​នៅ​កម្ពុជា

វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី (RFA) បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​របស់​ខ្លួន​នៅ​កម្ពុជា បន្ទាប់​ពី​ដំណើរការ​ជិត​២០​ឆ្នាំ ដោយ​ផ្អែក​លើ​ហេតុផល​នៃ​ការ​បង្ក្រាប​របស់​រដ្ឋាភិបាល​លើ​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ។ វិទ្យុ​ក្នុង​ស្រុក​ជាច្រើន​នៅ​កម្ពុជា​ដែល​លក់​ម៉ោង​ផ្សាយ​ឲ្យ​វិទ្យុអាស៊ីសេរី​ (RFA) និង​វិទ្យុ​សំឡេង​សហរដ្ឋអាមេរិក (VOA) ត្រូវ​បិទទ្វារ​ ដោយ​ផ្អែក​លើ​ហេតុផល​គ្មាន​អាជ្ញាប័ណ្ណ​ដើម្បី​ដំណើរការ។ វិទ្យុ​ដទៃទៀត​ដែល​នៅ​ដំណើរការ​ឈប់​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​របស់​វិទ្យុអាស៊ីសេរី​ (RFA) និង​វិទ្យុ​សំឡេង​សហរដ្ឋអាមេរិក (VOA)។ ​​

ថ្ងៃ​ទី៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧

កាសែត Cambodia Daily បិទទ្វារ

កាសែត​ឯករាជ្យ Cambodia Daily ​ប្រកាស​ថា​នឹង​បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​របស់​ខ្លួន​នៅ​កម្ពុជា ក្រោយ​ពី​ដំណើរការ​អស់​រយៈពេល​២៤​ឆ្នាំ នៅពេល​ដែល​កាសែត​នេះ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​មិន​បង់​ពន្ធ​៦,៣លាន​ដុល្លារ ប៉ុន្តែ​បណ្ណាធិការ​កាសែត​នេះ​និយាយ​ថា រឿង​នេះ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​នយោបាយ ​ហើយ​ខ្លួន​មិន​មាន​លទ្ធភាព​បង់​ពន្ធ​នោះ​ទេ។ ​​

ថ្ងៃ​ទី៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៧

លោក កឹម សុខា ត្រូវ​ចាប់​ខ្លួន

លោក កឹម សុខា មេដឹកនាំ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ទាំង​កណ្តាល​អាធ្រាត្រ​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ​របស់​លោក​នៅ​​រាជធានី ភ្នំពេញ ពី​បទក្បត់ជាតិ ដោយ​រដ្ឋាភិបាល​ចោទប្រកាន់​លោក​ថា​ឃុបឃិត​ជាមួយ​នឹង​សហរដ្ឋអាមេរិក​ដើម្បី​ផ្តួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ព្រមាន​កុំ​ឲ្យ​គណបក្ស CNRP ការពារ​លោក កឹម សុខា​ បើ​មិន​ដូច្នោះ​ទេ អាច​ប្រឈម​នឹង​ការ​រំលាយ​គណបក្ស។​​​

ថ្ងៃ​ទី២៣ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៧

វិទ្យាស្ថានជាតិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ត្រូវ​បង្ខំ​ឲ្យ​បិទទ្វារ

វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​ផ្តល់​មូលនិធិ​ដោយ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បង្ខំ​ឲ្យ​បញ្ឈប់​ប្រតិបត្តិការ​របស់​ខ្លួន​នៅកម្ពុជា​ចំពោះ​ការ​មិន​ចុះ​បញ្ជី​តាម​ច្បាប់។

ថ្ងៃ​ទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៧

រដ្ឋសភា​អនុម័ត​ច្បាប់​ហាមឃាត់​គណបក្ស​នយោបាយ

រដ្ឋសភា​ជាតិ​បាន​អនុម័ត​លើ​ច្បាប់​មួយ​ដែល​ហាមឃាត់​គណបក្ស​នយោបាយ​មិន​ឲ្យ​ពាក់ព័ន្ធ​ជាផ្លូវការ​ជាមួយ​នឹង​ឧក្រិដ្ឋជន​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចោទប្រកាន់​ជា​ផ្លូវការ។ ​

ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧

កម្ពុជាបោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​លើក​ទី​បួន

កម្ពុជា​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​ជា​លើក​ទី​បួន។ គណបក្ស CPP ឈ្នះ​បាន​សំឡេង​ភាគច្រើន ប៉ុន្តែ​បាត់បង់​សំឡេង​គាំទ្រ​យ៉ាង​ច្រើន​ទៅ​គណបក្ស CNRP។ ​

ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧

លោក កឹម សុខា ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស CNRP

លោក កឹម សុខា ជំនួស​តំណែង​លោក សម រង្ស៊ី ជា​ប្រធាន​គណបក្ស CNRP។

ថ្ងៃ​ទី១១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៧

លោក សម រង្ស៊ី លាលែង​ពី​តំណែង​ប្រធាន​ CNRP

លោក សម រង្ស៊ី ដែល​ជា​មេដឹកនាំ​និរទេស​ខ្លួន​របស់​គណបក្ស​CNRP​លាលែង​ពី​តំណែង ដើម្បី​ព្យាយាម​រក្សា​គណបក្ស​កុំ​ឲ្យ​ត្រូវ​បាន​គេ​រំលាយ បន្ទាប់​ពី​លោក ហ៊ុន សែន បាន​គំរាម​ប្ដូរ​ច្បាប់​ថ្មី​មួយ ដើម្បី​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អាច​រំលាយ​គណបក្ស​ណា​ដែល​មាន​មន្ត្រី​ប្រព្រឹត្ត​បទឧក្រិដ្ឋ។

ថ្ងៃ​ទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៦

ព្រះមហាក្សត្រ​ព្រះរាជទាន​លើកលែង​ទោស​លោក កឹម សុខា

ព្រះមហាក្សត្រ សីហមុនី ព្រះ​រាជទាន​លើកលែង​ទោស​ដល់​លោក កឹម សុខា តាម​សំណើ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។ ​

ថ្ងៃ​ទី៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៦

លោក កឹម សុុខា​ ត្រូវ​បាន​កាត់ទោស​​

តុលាការ​រាជធានី ភ្នំពេញ កាត់ទោស​លោក កឹម សុខា ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រយៈពេល​៥​ខែ ជុំវិញ​ករណី​សំណុំ​រឿង​ស្នេហា​លួចលាក់​របស់​លោក ដែល​គេ​ជឿ​ថា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​នយោបាយ។ លោក កឹម សុខា មិន​បាន​បង្ហាញ​ខ្លួន​នៅ​តុលាការ​តាម​ដីកាកោះ​នោះ​ទេ។

ថ្ងៃ​ទី១០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៦

លោក កែម ឡី ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់​សម្លាប់

លោក កែម ឡី ដែល​ជា​សកម្មជន​នយោបាយ​ដ៏​ល្បី​ឈ្មោះ​ម្នាក់​និង​ជា​អ្នក​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​មិន​សំចៃ​មាត់​ម្នាក់ ត្រូវ​បាន​គេ​បាញ់​សម្លាប់​នៅ​ឯ​ស្ថានីយ៍​ប្រេងឥន្ធនៈ​មួយ​កណ្តាល​រាជធានី ភ្នំពេញ ទាំង​កណ្តាល​ថ្ងៃ ដែល​ប៉ូលិស​និយាយ​ថា​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ជម្លោះ​ប្រាក់​កម្ចី​៣០០០​ដុល្លារ ប៉ុន្តែ​ភរិយា​របស់​លោក កែម ឡី បាន​បដិសេធ។

ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៦

លោក កឹម សុខា លាក់​ខ្លួន​

លោក កឹម សុខា ​ចាប់​ផ្តើម​លាក់​ខ្លួន​នៅ​ទីស្នាក់ការ​របស់​គណបក្ស CNRP ដើម្បី​ចៀសវាង​ការ​ចាប់​ខ្លួន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សំណុំ​រឿង​អាស្រូវ​ស្នេហា​លួចលាក់​របស់​​លោក។ ​​

ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦

មន្ត្រី​៥​នាក់​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​

មន្ត្រី​៤​នាក់​នៃ​អង្គការ​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក និង​អគ្គ​លេខាធិការរង​នៃ​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត គ.ជ.ប ​ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​សូកប៉ាន់​សាក្សី ក្នុង​សំណុំរឿង​ស្នេហា​លួចលាក់​របស់​លោក កឹម សុខា។ ​​

ថ្ងៃទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៥

លោក សម រង្ស៊ី ត្រូវ​បាន​ដកតំណែង

ខណៈ​ធ្វើ​ទស្សនកិច្ច​ទៅ​បរទេស លោក សម រង្ស៊ី ​ត្រូវ​បាន​ដក​តំណែង​ជា​សមាជិក​សភា​និង​អភ័យឯកសិទ្ធិ​សភា ដែល​​ត្រួសត្រាយ​ផ្លូវ​សម្រាប់​ការ​ចាប់​ខ្លួន​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ករណី​បរិហាកេរ្តិ៍។ ​​

ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៥

សមាជិក​សភា​ CNRP ពីរ​នាក់​ត្រូវ​បាន​គេ​វាយដំ

សមាជិក​សភា​ពីរ​នាក់​របស់​គណបក្ស CNRP ត្រូវ​បាន​ហ្វូង​បាតុករ​ដែល​គាំទ្រ​រដ្ឋាភិបាល វាយដំ​នៅ​មុខ​រដ្ឋសភា​ជាតិ ដើម្បី​ទាមទារ​ឲ្យ​លោក កឹម សុខា លាលែង​ពី​តំណែង​ជា​អនុប្រធាន​សភា។

ថ្ងៃ​ទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៥

រដ្ឋសភាអនុម័ត​ច្បាប់​ដែល​អាច​បង្ក្រាប​សង្គមស៊ីវិល

រដ្ឋសភាជាតិ​កម្ពុជា​អនុម័ត​លើ​ច្បាប់​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​មួយ ដែល​អ្នក​រិះគន់​និយាយ​ថា ផ្តល់​អំណាច​ពេញលេញ​ដល់​អាជ្ញាធរ​ក្នុង​ការ​បង្ក្រាប​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ណា ដែល​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាល។

ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៥

គ.ជ.ប ​ត្រូវ​បាន​រុះរើ​ឡើង​វិញ

គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ត្រូវ​បាន​រុះរើ​ឡើង​វិញ ដោយ​កិច្ចព្រមព្រៀង​រវាង​គណបក្ស​នយោបាយ​ទាំងពីរ ដើម្បី​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​ការ​បោះឆ្នោត។

ថ្ងៃ​ទី២២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤

CNRP ឈប់​ធ្វើ​ពហិការ​រដ្ឋសភា

គណបក្ស CNRP ព្រមព្រៀង​ជាមួយ​នឹង​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដើម្បី​បញ្ចប់​ការ​ធ្វើ​ពហិការ​រដ្ឋសភា​ដែល​មាន​រយៈពេល​មួយ​ឆ្នាំ។

ថ្ងៃ​ទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៤

សមាជិក CNRP ត្រូវ​បាន​ចោទប្រកាន់​

អ្នក​នយោបាយ​របស់​គណបក្ស​ប្រឆាំង​៦​នាក់​ត្រូវ​បាន​ចោទប្រកាន់​ពី​បទ​ដឹកនាំការ​ធ្វើ​«កុប្បកម្ម​‍»មួយ បន្ទាប់​ពី​ប៉ះទង្គិច​ជាមួយ​នឹង​កងកម្លាំង​សន្តិសុខ ដែល​ទប់ស្កាត់​អ្នក​គាំទ្រ​របស់​ពួកគេ​មិន​ឲ្យ​ប្រមូលផ្តុំ​គ្នា​នៅ​សួន​ប្រជាធិបតេយ្យ។ ​

ខែមករា​ ឆ្នាំ២០១៤

កងរាជអាវុធហត្ថ​​បង្ក្រាប​ការ​តវ៉ា​

កងរាជអាវុធហត្ថ​បង្ក្រាប​ការ​តវ៉ា​របស់​គណបក្ស CNRP និង​កម្មករ​រោងចក្រ ដែល​បាន​បញ្ចប់​ការ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​នៅ​តាម​ដង​ផ្លូវ និង​សម្លាប់​មនុស្ស​អស់​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​៤​នាក់។

ខែកញ្ញា​ដល់​ធ្នូ ឆ្នាំ​២០១៣

អ្នក​គាំទ្រ CNRP តវ៉ា​លទ្ធផល​បោះឆ្នោត

គណបក្ស CNRP និង​អ្នក​គាំទ្រ ​ធ្វើ​ការ​តវ៉ា​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​នៅ​ក្នុង​រាជធានី ភ្នំពេញ ជុំវិញ​លទ្ធផល​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស ដោយ​ទាមទារ​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន​ ចុះ​ចេញ​ពី​តំណែង និង​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ឡើង​វិញ។

ថ្ងៃ​ទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣

កម្ពុជា​​បោះឆ្នោត​ជាតិ​លើក​ទី​បួន

កម្ពុជា​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​លើក​ទី​បួន។ គណបក្ស CNRP ឈ្នះ​បាន​៥៥​អាសនៈ​ពី​សភា​ដែល​មាន​១២៣​អាសនៈ ហើយ​គណបក្ស​ CPP ឈ្នះ​អាសនៈ​ដែល​នៅ​សេសសល់​ទាំង​អស់។ គណបក្ស CNRP បដិសេធ​មិន​ព្រម​ទទួល​យក​លទ្ធផល​ឆ្នោត​និង​បាន​ធ្វើ​ពហិការ​មិន​ចូលរួម​ក្នុង​សភា។ ​

ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៣

លោក សម រង្ស៊ី ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ

លោក សម រង្ស៊ី ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ​នៅ​មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ ក្រោយ​ពី​ព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី ព្រះ​រាជទាន​លើកលែង​ទោស​ដល់​លោក តាម​សំណើ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន។

ថ្ងៃទី១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២

ព្រះបាទ សីហនុ សោយទិវង្គត

ព្រះបាទ សីហនុ សោយទិវង្គត​ដោយសារ​ជំងឺ​បេះដូង ក្នុង​ព្រះជន្មាយុ ៨៩ ព្រះវស្សា។

ថ្ងៃ​ទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២

CNRP ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​

មន្ត្រី​កំពូលៗ​ពី​គណបក្ស SRP និង​គណបក្ស HRP ជួប​ប្រជុំ​គ្នា​នៅ​ទីក្រុង ម៉ានីល ដើម្បី​សម្រេច​បញ្ចូល​គណបក្ស​ទាំង​ពីរ​ចូល​គ្នា​ជា​គណបក្ស​ថ្មី​មួយ គឺ​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ CNRP។

ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១២

កម្ពុជា​​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​លើក​ទី​បី

កម្ពុជា​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​លើក​ទី​បី ដោយ​គណបក្ស CPP ឈ្នះ​បាន​៦១,៨ភាគរយ​។

ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១០

លោក សម រង្ស៊ី ​រត់ភៀសខ្លួន​

លោក សម រង្ស៊ី រត់ភៀសខ្លួន​ចេញ​ពី​ប្រទេស​ម្តង​ទៀត ដោយ​ប្រឈម​នឹង​ការ​ចោទប្រកាន់​អំពី​ការ​ផ្តល់​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត​និង​បន្លំ​ផែនទី បន្ទាប់​ពី​លោក​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​ចំពោះ​ការ​ដាំ​បង្គោល​ព្រំដែន។ ​

ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៨

CPP ឈ្នះ​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ

គណបក្ស CPP របស់​លោក ហ៊ុន សែន ឈ្នះ​សំឡេង​ភាគច្រើន​នៅក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ។

ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៧

លោក កឹម សុខា បង្កើតគណបក្ស ​​HRP

លោក កឹម សុខា ស្ថាបនិក​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា (CCHR) បង្កើត​គណបក្ស​សិទ្ធិមនុស្ស (HRP)។

ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៧

កម្ពុជា​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​លើក​ទី​ពីរ

កម្ពុជា​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​លើក​ទី​ពីរ។ គណបក្ស CPP ឈ្នះ​បាន ៩៨,២ភាគរយ​នៃ​ឃុំសង្កាត់​សរុប ខណៈ​ដែល​គណបក្ស SRP ឈ្នះ​ត្រឹម​តែ១,៧​ភាគរយ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៦

គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​ទម្លាក់​ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ

គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​ទម្លាក់​ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ពី​តំណែង​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស​ បន្ទាប់​ពី​លោក ហ៊ុន សែន​ បាន​ចោទប្រកាន់​ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ​ ថា​តែងតាំង​បុគ្គល​មិន​មាន​សមត្ថភាព​ឲ្យ​កាន់​តំណែង​នយោបាយ​ និង​និយាយ​ថា​ ការ​ដែល​ព្រះអង្គ​យក​អ្នកស្រី អ៊ុក ផល្លា ធ្វើ​ជា​ស្រី​កំណាន់​គឺ​ជា​រឿង​ដ៏​អាម៉ាស់​មួយ។ បន្តិច​ក្រោយ​មក ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ត្រូវ​បាន​តុលាការ​រាជធានី​ភ្នំពេញ​កាត់ទោស​ឲ្យ​ជាប់​ពន្ធនាគារ​រយៈពេល​១៨​ខែ និង​ពិន័យ​ជា​ប្រាក់ ១៥០.០០០​ដុល្លារ ពីបទ​រំលោភ​សេចក្តីទុកចិត្ត​ ដោយ​ទិញ​ដី​ពី​ប្រាក់​ដែល​បាន​ពី​ការ​លក់​ទីស្នាក់ការ​នានា​របស់​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​តម្លៃ ៣,៦លាន​ដុល្លារ។ ​​

ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៦

ព្រះ​អង្គម្ចាស់​ រណឫទ្ធិ លាលែង​ពី​ប្រធាន​សភា

ព្រះ​អង្គម្ចាស់​ រណឫទ្ធិ លាលែង​ពី​តំណែង​ជា​ប្រធាន​សភាជាតិ បន្ទាប់​ពី​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ដក​តំណែង​សហរដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម សិរីវុឌ្ឍន៍ និង​សហរដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការពារជាតិ លោក ញឹក ប៊ុនឆៃ។ ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ រត់ភៀស​ខ្លួន​ទៅ​ប្រទេស​បារាំង។ ​

ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៦

លោក សម រង្ស៊ី ត្រឡប់​មកកម្ពុជា​វិញ

លោក សម រង្ស៊ី ទទួល​បាន​ព្រះរាជទាន​លើកលែង​ទោស និង​ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ​ បន្ទាប់​ពី​និរទេស​ខ្លួន​អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​ខែ ដើម្បី​ចៀសវាង​ការ​ចាប់​ដាក់​ពន្ធនាគារ​លើ​ករណី​បរិហាកេរ្តិ៍​ ជុំវិញ​ការ​រិះគន់​ទៅ​លើ​គោលនយោបាយ​ព្រំដែន​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ជាមួយ​នឹង​វៀតណាម។ ក្រោយ​មក​ លោក​បាន​ចូលរួម​ជាមួយនឹង​គណបក្ស CPP ដើម្បី​កែប្រែ​ច្បាប់​បោះឆ្នោត​ពី​គោលការណ៍​ពីរ​ភាគបី ទៅជា​គោលការណ៍​សំឡេង​ភាគច្រើន​វិញ។ ការណ៍​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​លែង​សូវ​សំខាន់​សម្រាប់​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ។​​​​

ខែតុលា ឆ្នា២០០៥

ព្រះមហាក្សត្រចុះ​ព្រះហស្ថលេខា​លើ​សន្ធិសញ្ញា​ព្រំដែន​

លោក ហ៊ុន សែន គំរាម​រំលាយ​របប​រាជានិយម​កម្ពុជា ចំពោះ​ការ​ដែល​ព្រះករុណា​ សីហមុនី ពន្យារ​ពេល​ចុះ​ព្រះហស្ថលេខា​លើ​សន្ធិសញ្ញា​ព្រំដែន​ដ៏​ចម្រូងចម្រាស​មួយ​ជាមួយនឹង​វៀតណាម។ ក្រោយ​មក​ព្រះអង្គ​ក៏​យល់​ព្រម​ចុះ​ព្រះហស្ថលេខា។ ​

ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៤

​ព្រះករុណា នរោត្តម សីហមុនី ​ឡើង​គ្រងរាជ្យ​

​ព្រះករុណា នរោត្តម សីហមុនី ​ឡើង​គ្រងរាជ្យ​បន្ត​ពី​ព្រះ​បិតា​ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ។

ថ្ងៃ​ទី២៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៣

CPP ឈ្នះ​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ

គណបក្ស CPP ឈ្នះ​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ ហើយ​លោក ហ៊ុន សែន បន្ត​កាន់​អំណាច​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី។

ថ្ងៃ​ទី៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០២

កម្ពុជា​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​លើកដំបូង

កម្ពុជា​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​ដំបូង​បង្អស់​របស់​ខ្លួន។ គណបក្ស CPP ឈ្នះ​បាន​អាសនៈ​ភាគច្រើន​នៅ​ក្នុង​ក្រុមប្រឹក្សា​ឃុំសង្កាត់ និង​អាច​តែងតាំង​ប្រធាន​ឃុំសង្កាត់​ភាគច្រើន​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស។

ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៩៨

ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ និង​លោក ហ៊ុន សែន ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​

​លោក ហ៊ុន សែន និង​ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ឯកភាព​គ្នា​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​មួយ ដែល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន បន្ត​កាន់​តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយ​ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​រដ្ឋសភា​ជាតិ។ ការព្រមព្រៀង​គ្នា​របស់​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច ជាមួយ​នឹង​គណបក្ស CPP ធ្វើ​ឲ្យ​គណបក្ស SRP ក្លាយ​ជា​គណបក្ស​ប្រឆាំង​តែ​មួយ​គត់​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស។

ថ្ងៃ​ទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៨

CPP ឈ្នះការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ

គណបក្ស CPP របស់​លោក ហ៊ុន សែន ឈ្នះ​អាសនៈ​សភា​​ភាគច្រើន​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ ហើយ​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច ​ឈ្នះ​បាន​អាសនៈ​ច្រើន​ទីពីរ និង​គណបក្ស SRP ឈ្នះ​បាន​អាសនៈ​ច្រើន​ទី​បី។

ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៨

ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ យាង​មក​កម្ពុជា​វិញ

ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ យាងមក​កម្ពុជា​វិញ​ដើម្បី​ប្រជែង​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ។

ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩៧

ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ត្រូវ​ទម្លាក់​ពី​តំណែង

ការ​ប៉ះទង្គិច​គ្នា​ដ៏​ធំ​មួយ​រវាង​កងកម្លាំង​របស់​គណបក្ស CPP និង​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច កើតឡើង។ ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ និរទេស​ខ្លួន​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ហើយ​មួយ​ខែ​ក្រោយ​មក ព្រះអង្គ​ត្រូវ​បាន​ទម្លាក់​ពី​តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​មួយ។

ឆ្នាំ១៩៩៥

លោក សម រង្ស៊ី បង្កើត​គណបក្ស​នយោបាយ

លោក សម រង្ស៊ី ​បង្កើត​គណបក្ស​ជាតិខ្មែរ។

ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩៣

ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​និង​CPP ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​

ដោយ​មាន​អន្តរាគមន៍​ពី​ព្រះបាទ​ នរោត្តម សីហនុ គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​និង​គណបក្ស CPP ព្រមព្រៀង​គ្នា​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​មួយ ដោយ​ព្រះអង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ធ្វើ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​មួយ ហើយ​លោក ហ៊ុន សែន ធ្វើ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​ពីរ។ ​

ថ្ងៃទី២៣-២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៣

កម្ពុជា​បោះឆ្នោត​លើក​ដំបូង

ក្រោយ​ពី​មាន​ការ​ការពារ​ពី​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​អស់រយៈពេល​ពីរ​ឆ្នាំ ​កម្ពុជា​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ដំបូង​បង្អស់​របស់​ខ្លួន​ក្រោយ​សង្គ្រាម​បញ្ចប់ ដោយ​មាន​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​ពី​អង្គការ​នេះ។ គណបក្ស CPP របស់​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ចាញ់​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​របស់​ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណឫទ្ធិ។

ថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩១

​សន្ធិសញ្ញា​សន្តិភាព​ទីក្រុង ប៉ារីស ត្រូវ​បាន​ចុះ​ហត្ថលេខា

ប្រទេស​ចំនួន​១៩ចុះហត្ថលេខា​លើ​សន្ធិសញ្ញា​សន្តិភាព​ទីក្រុង ប៉ារីស ដើម្បី​បញ្ចប់​ជា​ផ្លូវការ​នូវ​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​នៅ​កម្ពុជា។ ​

ថ្ងៃ​ទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៨៩

កងទ័ព​វៀតណាម​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ពី​កម្ពុជា

កងទ័ព​វៀតណាម​ចុងក្រោយ​បង្អស់​ត្រូវ​បាន​ដក​ចេញ​ពី​កម្ពុជា បន្ទាប់​ពី​កាន់​កាប់​កម្ពុជា​អស់​មួយ​ទសវត្សរ៍។ ​

ថ្ងៃទី១៤ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៨៥

លោក ហ៊ុន សែន ក្លាយ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ​

លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវ​បាន​រដ្ឋសភា​ជាតិ​តែងតាំង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី។ ​​

ថ្ងៃ​ទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩

​របប​ខ្មែរ​ក្រហម​បញ្ចប់

អតីត​ទាហាន​ខ្មែរ​ក្រហម​មួយ​ក្រុម​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​យោធា​វៀតណាម ផ្តួលរំលំ​រដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរ​ក្រហម​និង​​រំដោះ​កម្ពុជា។ ក្រោយ​មក​វៀតណាម​បាន​គាំទ្រ​ដល់​ការ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ថ្មី​មួយ។

ថ្ងៃ​ទី​១៧ ខែ​មេសា ឆ្នាំ១៩៧៥

ខ្មែរ​ក្រហម​កាន់​កាប់​កម្ពុជា

ខ្មែរ​ក្រហម​​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​ចិន កាន់​កាប់​កម្ពុជា​និង​សម្លាប់​មនុស្ស​អស់​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​១លាន​៧​សែន​នាក់ ក្នុង​រយៈពេល​៣ឆ្នាំ ៨ខែ និង​២០​ថ្ងៃ។

ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០

លន់ នល់ ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ

ឧត្តមសេនីយ៍ លន់ នល់ ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​អាមេរិក ធ្វើ​រដ្ឋប្រហារ​ផ្តួល​រំលំ​ព្រះបាទ សីហនុ។

ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦០

ព្រះបាទ សីហនុ ​ក្លាយ​ជា​ប្រមុខរដ្ឋ

ព្រះបាទ សុរាម្រិត សោយទិវង្គត។ ព្រះបាទ សីហនុ យល់​ព្រម​ទទួល​តំណែង​ជា​ប្រមុខរដ្ឋ។

ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ១៩៥៥

ព្រះបាទ សីហនុ ក្លាយ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី

ព្រះបាទ សីហនុ ក្លាយ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី បន្ទាប់​ពី​ព្រះអង្គ​ដាក់​រាជ​ថ្វាយ​ព្រះបិតា​ ព្រះបាទ សុរាម្រិត។

ថ្ងៃទី៩ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៥៣

កម្ពុជា​ទទួល​បាន​ឯករាជ្យ​

ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ដឹកនាំ​ទាមទារ​បាន​ឯករាជ្យ​ពី​បារាំង។

ឯកសារយោង

[x]

ខ្មែរក្រហម

ខ្មែរក្រហម ដែល​​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថាជា​ បក្ស​ប្រជាជន​បដិវត្តន៍​កម្ពុជា បាន​ត្រួតត្រា​ប្រទេស​កម្ពុជា​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ​១៧ ខែ​ មេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥។ ក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់​ ប៉ុល ពត ពួកគេ​ប្រើប្រាស់​មនោគមវិជ្ជា​ម៉ៅជ្រុលនិយម​និង​​ម៉ាក្សលេនីនជ្រុលនិយម ដើម្បី​ចង់​ផ្លាស់ប្ដូរ​កម្ពុជា​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ប្រទេស​កសិកម្ម​មួយ​ដែល​អាច​ផ្គត់ផ្គង់​ខ្លួន​ឯង​បាន​និង​មិន​មាន​វណ្ណៈ។ របប​នេះ​សម្លាប់​​អ្នក​ចេះដឹង​និងបញ្ញវន្ត ដូចជា គ្រូបង្រៀន ព្រះសង្ឃ សិល្បករ និង​បុគ្គល​ណា​​ដែល​សង្ស័យ​ថា​មាន​ជា​ប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​​សម័យ​មុន​ឬ​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស។ របប​ប្រល័យពូជសាសន៍​ខ្មែរ​ក្រហម​នេះ​បាន​បង្ខំ​ប្រជាជន​ឲ្យ​ចាកចេញ​ពី​ទីក្រុង​ទៅ​រស់នៅ​ជនបទ និង​បាន​បង្ខំ​​ប្រជាជនឲ្យធ្វើ​ការ​ងារ​ធ្ងន់ ឲ្យ​ពួកគេទទួល​ទាន​អាហារ​មិន​គ្រប់គ្រាន់ រង​ទារុណកម្ម និង​រងការកាប់​សម្លាប់។ របបខ្មែរ​ក្រហម​បាន​សម្លាប់​ជីវិត​មនុស្ស​អស់​ប្រមាណ១,៧លាន​នាក់ ឬ​ស្មើ​នឹង​មួយ​ភាគ​បួន​នៃ​ចំនួន​ប្រជាជន​សរុប រហូត​ទាល់​តែ​កងកម្លាំង​វៀតណាម​មក​រំដោះ​កម្ពុជា និង​បាន​ផ្តួលរំលំ​ខ្មែរ​ក្រហម​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ​៧ ខែ ​មករា ឆ្នាំ ១៩៧៩៕

ប្រភពព័ត៌មាន

The Cambodian Genocide

គណបក្ស​សិទ្ធិមនុស្ស (HRP)

គណបក្ស​សិទ្ធិមនុស្ស (HRP) ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២២ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០០៧ ដោយ​លោក កឹម សុខា។ គណបក្ស​នេះ​បាន​ចូល​រួម​ប្រកួតប្រជែង​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ដំបូង​បង្អស់​នៅ​ឆ្នាំ​២០០៨ ហើយឈ្នះ​បាន​អាសនៈ​ចំនួន​បី​ពី​ក្នុង​អាសនៈ​សរុប​ទាំងអស់​១២៣​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភាជាតិ៕

ប្រភពព័ត៌មាន

Political Parties and Politicians in Cambodia

គណបក្ស​ សម រង្ស៊ី (SRP)

គណបក្ស សម រង្ស៊ី (SRP) ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៩៥ ដោយ​លោក សម រង្ស៊ី និង​មាន​ឈ្មោះ​ដើម​ថា គណបក្សជាតិខ្មែរ។ នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ឆ្នាំ១៩៩៨ គណបក្ស SRP ឈ្នះ​បាន​អាសនៈ​ចំនួន​១៥​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ជាតិ ហើយនៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០០៣ គណបក្សនេះ​ទទួលបាន​សំឡេង​ឆ្នោត​គាំទ្រ​២២ភាគរយ និង​បាន​ក្លាយ​ជា​គណបក្ស​ដែល​មាន​ប្រជាប្រិយភាព​បំផុត​ទីពីរ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស បន្ទាប់​ពី​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន

ប្រភពព័ត៌មាន

Political Parties and Politicians in Cambodia

ការបោះឆ្នោត​ជាតិ

ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ១៩៩៣ មក កម្ពុជា​បាន​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ជា​រៀងរាល់​​៥​ឆ្នាំ​ម្តង។ ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ដែល​មាន​អាយុ​ចាប់​ពី​១៨​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ អាច​ទៅ​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​គណបក្ស​នយោបាយ​ណា​មួយ​ដែល​ពួកគេ​ពេញ​ចិត្ត។ គណបក្ស​នយោបាយ​ណា​ដែល​ទទួល​បាន​សំឡេង​ឆ្នោត​គាំទ្រ​ច្រើន​ជាង​គេ​​អាច​តែងតាំង​សមាជិក​របស់​ខ្លួន​ជា​សមាជិក​រដ្ឋសភា​ជាតិ។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ មាន​អាសនៈ​ចំនួន​១២៣​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ជាតិ ដែល​តំណាង​ឲ្យ​២៤​ខេត្តនិង​រាជធានី​ ភ្នំពេញ។ គណបក្ស​ដែល​ឈ្នះ​ឆ្នោត​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​​ថ្នាក់​ជាតិ រដ្ឋាភិបាល​ថ្នាក់​ខេត្ត ឧទ្ទេសនាម​នាយករដ្ឋមន្ត្រី និង​រដ្ឋមន្ត្រី​តាម​ក្រសួង​នានា។ ព្រះមហាក្សត្រ​ត្រូវ​ឡាយព្រះហស្ថលេខា​លើ​សមាសភាព​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ថ្មី​ទាំងអស់។ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ១៩៩៨ មក គណបក្ស​ CPP បាន​ឈ្នះ​រាល់​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ទាំងអស់៕

ការបោះឆ្នោត​ឃុំ​សង្កាត់

ខណៈ​ដែល​​មាន​ភាព​ស្ថិរភាព​ជាង​មុន​និង​ផ្តោត​ទៅ​លើ​ការ​ពង្រឹង​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ កម្ពុជា​បាន​រៀបចំ​ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំសង្កាត់​ដំបូង​បង្អស់​នៅ​ឆ្នាំ​២០០២។ ការ​បោះឆ្នោត​ឃុំ​សង្កាត់​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​ឡើង​រៀងរាល់​៥​ឆ្នាំ​ម្តង ហើយ​គណបក្ស​នយោបាយ​ដែល​ទទួល​បាន​សំឡេង​ឆ្នោត​គាំទ្រ​ច្រើន​បំផុត​តែងតាំង​មេឃុំ​ឬ​ចៅ​សង្កាត់​នៅក្នុង​ឃុំ​ឬ​សង្កាត់​នោះ។

មេឃុំឬ​ចៅ​សង្កាត់​ត្រូវ​ធ្វើ​ការ​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​នឹង​អភិបាល​ខណ្ឌ​ឬ​ចៅហ្វាយ​ស្រុក ដើម្បី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នានា​ក្នុង​មូលដ្ឋាន​ ដូចជា​​សាងសង់​ប្រព័ន្ធលូ​បង្ហូរ​ទឹក​ស្អុយ សាងសង់​ផ្លូវថ្នល់ បង្ក្រាប​បទឧក្រិដ្ឋ បង្កើត​ប្រភព​ទឹក​ស្អាតនិង​អគ្គិសនី​ជាដើម។ គណបក្ស​ CPP ដែល​ជា​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​បាន​ឈ្នះ​អាសនៈ​នៅ​ក្នុង​ឃុំសង្កាត់​ភាគច្រើន​នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ​២០០២​មក៕

គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ (CNRP)

គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ (CNRP) ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើ​ងនៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ១៧ ខែ ​កក្កដា ឆ្នាំ ២០១២ នៅ​ពេល​ដែល​​គណបក្ស​សិទ្ធិមនុស្ស (HRP) របស់​លោក កឹម សុខា និង​គណបក្ស សម រង្ស៊ី (SRP) របស់​​លោក សម រង្ស៊ី បាន​រួបរួម​គ្នា​តែ​មួយ។ លោក​ សម រង្ស៊ី ដែល​ជា​អតីត​រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង​ហិរញ្ញវត្ថុ ដែល​បាន​បង្កើត​គណបក្ស​ប្រឆាំង​ក្នុ​ង​ឆ្នាំ​១៩៩៥ ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស CNRP ហើយ​លោក កឹម សុខា ដែល​ជា​សកម្មជន​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​សង្គម​និង​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន ធ្វើ​ជា​​អនុប្រធាន​គណបក្ស CNRP។

គណបក្ស CNRP ចូល​រួម​ប្រកួត​ប្រជែង​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​លើក​ដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ​២០១៣ ហើយ​ទទួល​បាន​អាសនៈ​ចំនួន​៥៥​ពី​អាសនៈ​ទាំង​១២៣​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋសភា​ជាតិក​ម្ពុជា។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី ១១ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១៧ លោក សម រង្ស៊ី ដែល​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស CNRP និង​កំពុង​និរទេស​ខ្លួន​នៅ​បរទេស បាន​លាលែង​ពី​តំណែង​ដើម្បី​សង្គ្រោះ​គណបក្ស​នេះ​ឲ្យ​រួច​ផុត​ពី​ការ​រំលាយ បន្ទាប់​ពី​លោក ហ៊ុន សែន បាន​គំរាម​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ ដើម្បី​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​អាច​រំលាយ​គណបក្ស​នយោបាយ​ណា ដែល​មាន​មន្ត្រី​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស​បាន។ លោក សម រង្ស៊ី ត្រូវ​បាន​កាត់​ទោសដោយ​កំបាំង​មុខកាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១០ ចំពោះ​អ្វី​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ហៅ​ថា​ជា​ការផ្សាយ​​ព័ត៌មាន​មិន​ពិត។

កាល​ពី​ខែ មីនា ឆ្នាំ ២០១៧ លោក កឹម សុខា បាន​បន្ត​តំណែង​ពី​លោក សម រង្ស៊ី ធ្វើ​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស CNRP។ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី​ ០៣ ខែ កញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៧ លោក កឹម សុខា ត្រូវ​បាន​ចាប់​ខ្លួន​នៅ​ឯ​គេហដ្ឋាន​របស់​លោក​ក្នុង​រាជធានី ភ្នំពេញ ចំពោះ​ការ​ចោទប្រកាន់​ថា​ក្បត់​ជាតិ ដោយត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​ចោទប្រកាន់​ថា​ឃុបឃិត​ជាមួយ​នឹង​សហរដ្ឋអាមេរិក​ ដើម្បី​ផ្តួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា។

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី ១៦ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៧ តុលាការ​កំពូល​កម្ពុជា​បាន​ចេញ​សាលក្រម​ឲ្យរំលាយ​គណបក្ស​ CNRP។ មន្ត្រី​គណបក្ស​ប្រឆាំង​មួយ​ចំនួន​បាន​ចុះចូល​ជាមួយនឹង​គណបក្ស CPP ខណៈ​ដែល​មន្ត្រី​​ជាច្រើន​ទៀត​រត់ភៀសខ្លួន​ចេញ​ពី​ប្រទេស ឬ​ត្រូវ​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​ឈប់​ធ្វើ​នយោបាយ​រយៈពេល​៥​ឆ្នាំ៕

ប្រភពព័ត៌មាន

Political Parties and Politicians in Cambodia

ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច (FUNCINPEC)

គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច ត្រូវ​បានប​ង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨១ ដោយ​ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ជា​ចលនា​តស៊ូ​មួយ​ដើម្បី​ប្រឆាំង​នឹង​រដ្ឋាភិបាលនៃ​របប​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិត​កម្ពុជា ដែល​គាំទ្រដោយ​វៀតណាម។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩១ ព្រះ​បាទ នរោត្តម សីហនុ បាន​ប្រគល់​ចលនា​នោះ​ឲ្យ​​ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណឫទ្ធិ ដឹកនាំ។ គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច ដែល​ជា​អក្សរកាត់​ជា​ភាសាបារាំង​ បាន​ក្លាយ​ជា​គណបក្ស​នយោបាយ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩២។ គណបក្សហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច​បាន​ចូលរួម​នៅ​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ UNTAC ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៣។ គណបក្ស​នេះ​បាន​ឈ្នះ​ឆ្នោត ប៉ុន្តែ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​បដិសេធ​មិន​ព្រម​ចុះ​ចេញ​ពី​តំណែង។ ដោយ​មាន​អន្តរាគមន៍​ពី​ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម រណឫទ្ធិ និង​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ព្រមព្រៀង​គ្នា​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​មួយ ដែល​មាន​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ពីរ រហូត​ដល់​ឆ្នាំ ១៩៩៧ នៅ​ពេល​ដែល​កងកម្លាំង​ដែល​ស្មោះស្ម័គ្រ​នឹង​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទាំង​ពីរ​បាន​ប្រយុទ្ធ​គ្នា នៅ​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​ដដែល។ កងកម្លាំង​របស់​លោក ហ៊ុន សែន បាន​ទទួល​ជ័យជម្នះ ហើយ​ព្រះ​អង្គម្ចាស់ រណឫទ្ធិ ត្រូវ​និរទេស​ខ្លួន​ទៅ​នៅ​បរទេស និង​ត្រូវ​បាន​ទម្លាក់​ពី​តំណែង​៕

ប្រភពព័ត៌មាន

Political Parties and Politicians in Cambodia

មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ

ក្នុង​រយៈពេល​​ជាង​ពីរ​ទសវត្សរ៍​កន្លង​មក​នេះ យ៉ាង​ហោច​ណាស់​មាន​គ្រួសារ​កម្ពុជា​ពីរ​លាន​នាក់​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ចំនួន​២២​នៅ​កម្ពុជា​ ខ្ចី​ប្រាក់​ក្នុង​បរិមាណ​តិចតួច​ពី​ស្ថាប័ន​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ​ដែល​ផ្តល់​ប្រាក់​កម្ចី​ដល់​កសិករ អ្នក​នេសាទ និង​អ្នក​ដទៃទៀត​ដែល​ត្រូវការ​ប្រាក់​សម្រាប់​ជីវភាព​រស់នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ។ បើ​គ្មាន​ស្ថាប័ន​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ​ទេ​នោះ ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​នឹង​មិន​អាច​ទទួល​បាន​ឥណទាន​នោះ​ឡើយ។

ឥណទាន​ខ្នាតតូច​​មិនមែន​មាន​តែ​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​នោះ​ទេ។ លោក Muhammad Yunus បាន​បង្កើត​ធនាគារ Grameen ក្នុង​ប្រទេស​បង់ក្លាដេស ដើម្បី​ផ្តល់​ប្រាក់​កម្ចី​ខ្នាត​តូច​​ដល់​ស្ត្រី​ក្រីក្រ​ ដែល​ត្រូវ​ទិញ​វត្ថុធាតុដើម​សម្រាប់​ផលិតផល​ដែល​ពួកគេ​ផលិតដើម្បី​លក់។ លោក Yunus យក​អត្រា​ការប្រាក់​យ៉ាង​ទាប​ពី​អ្នក​ខ្ចីប្រាក់ ហើយ​អ្នក​ខ្ចីប្រាក់​ត្រូវ​សង​វិញ​ក្នុង​អត្រា​មួយ​ដែល​បាន​ព្រមព្រៀង​គ្នា។ ជា​ឧទាហរណ៍​នៅ​ឆ្នាំ ២០១៦ ស្ថាប័ន​មីក្រូ​ហិរញ្ញវត្ថុ Opportunity International បាន​ចេញ​របាយការណ៍​ថា ខ្លួន​​បាន​ទទួលអត្រា​​ប្រាក់​សំណង​វិញ​ប្រមាណ​៩៨,៩ភាគរយ។

លោក Yunus និង​ធនាគារ​​នោះ​បាន​ឈ្នះ​ពានរង្វាន់​ណូបែល​សន្តិភាព​ឆ្នាំ​២០០៦ ចំពោះ​ការ​បង្កើត​ស្ថាប័ន​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ​និង​«កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង​របស់​ពួកគេ​ក្នុង​ការ​អភិវឌ្ឍន៍​សេដ្ឋកិច្ច​និង​សង្គម​នៅ​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន‍‍‍»។ សហគ្រាស​ហិរញ្ញវត្ថុ​អន្តរជាតិ ដែល​ជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ធនាគារ​ពិភពលោក បាន​ប៉ាន់ស្មាន​ថា ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០១៤ មនុស្ស​ជាង​១៣០​លាន​នាក់​បាន​ទទួល​អត្ថប្រយោជន៍​ដោយ​ផ្ទាល់​ពី​ប្រតិបត្តិការ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មីក្រូ​ហិរញ្ញវត្ថុ។

នៅ​កម្ពុជា ស្ថាប័ន​មីក្រូ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ជាច្រើន​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដើម្បីស្វែងរក​​ប្រាក់​ចំណេញ ទោះ​បី​ជា​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ភាគច្រើន​យល់​ឃើញ​ថា ស្ថាប័ន​មីក្រូ​ហិរញ្ញវត្ថុ​គឺ​ជា​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក៏​ដោយ ហើយ​អ្នក​ខ្ចី​ប្រាក់​ជាច្រើន​យល់​ឃើញ​ថា​ការ​សង​ប្រាក់​កម្ចី​វិញ​គឺ​ជា​ពិបាក​ណាស់​សម្រាប់​ពួកគេ។ ជាឧទាហរណ៍​ ក្នុង​ទំហំ​​ប្រាក់​កម្ចី​១០០០​ដុល្លារ​ អ្នក​ខ្ចី​ប្រាក់​ត្រូវ​បង់​ការប្រាក់​៣,៥ភាគរយ​ជា​រៀងរាល់​ខែ។ ការសង​ប្រាក់​កម្ចី​វិញ​ពិបាក​ណាស់​សម្រាប់​កសិករ​ដែ​ល​ទទួល​បាន​ប្រាក់​ចំណេញ​ដោយ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​តម្លៃ​ទីផ្សារ​ពិភពលោក។

យោង​តាម​របាយការណ៍​របស់​ធនាគារ​ពិភពលោក នៅ​ចុង​ឆ្នាំ ២០១៦ ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ទាំងអស់​ជំពាក់​ប្រាក់​ស្ថាប័ន​មីក្រូ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ចំនួន​៣,១ពាន់​លាន​ដុល្លារ ហើយ​៨៨​ភាគរយ​នៃ​អ្នក​ខ្ចី​ប្រាក់​រស់​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ជនបទ​ក្រីក្រ។

របាយការណ៍​ពិសេស​មួយ​ឆ្នាំ​២០១៧ ដែល​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​​គម្រោង Mimosa សម្រាប់​​សមាគម​មីក្រូ​ហិរញ្ញវត្ថុ​កម្ពុជា​ ដែល​សិក្សា​អំពី​​បំណុល​ជំពាក់​មីក្រូ​ហិរញ្ញវត្ថុច្រើន​ហួសហេតុ​នៅក្នុង​បណ្តា​ប្រទេស​កំពុង​អភិវឌ្ឍន៍ បាន​រកឃើញ​ថា «ទំហំ​នៃ​ប្រាក់​កម្ចី​ដែល​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់​ដោយ​ស្ថាប័ន​មីក្រូ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ពី​ឆ្នាំ​២០០៤​ដល់​ឆ្នាំ​២០១៤ បាន​កើនឡើង​៤​ដង​នៃ​​កំណើន​ប្រាក់​ចំណូល​​របស់​អ្នក​ខ្ចី​ប្រាក់។ ការណ៍​នេះ​ត្រូវ​បាន​ពណ៌នា​ថា​ជា​គ្រោះថ្នាក់​នៅ​កម្ពុជា​និ​ងមិន​មាន​ប្រទេស​ណា​ដូច នេះ​បើ​យោង​តាម​សេចក្តីរាយការណ៍​របស់​កាសែត ភ្នំពេញ​ប៉ុស្តិ៍។

ស្ថានភាព​មាន​ការ​ធូរស្រាល​បន្តិច​នៅ​ខែ​ មេសា ឆ្នាំ ២០១៧ នៅ​ពេល​ដែល​រដ្ឋាភិបាលបាន​​​កំណត់​អត្រា​ការ​ប្រាក់​ប្រចាំ​ត្រឹម​តែ​១៨​ភាគរយ។ ប៉ុន្តែ​ការ​ដាក់​កម្រិត​នេះ​ធ្វើ​អ្នក​ខ្ចី​ប្រាក់​ក្នុង​បរិមាណ​តិច​តួច​មិន​អាច​ខ្ចី​បាន ដោយ​សារ​តែ​ស្ថាប័ន​មីក្រូ​ហិរញ្ញវត្ថុ​បាន​រកឃើញ​ថា កម្ចីខ្នាត​តូច​​ផ្តល់​ប្រាក់​ចំណេញ​តិច​តួច ឬ​មិន​បាន​ផ្តល់ប្រាក់​ចំណេញ​ទាល់​តែ​សោះ ដោយសារត្រូវ​ចំណាយ​ទៅ​​លើ​​សេវា​រដ្ឋបាល៕

គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា (CPP)

គណបក្ស​ប្រជាជនកម្ពុជា (CPP) ​ត្រូវ​បាន​បង្កើតឡើង​ដំបូង​ជា​បក្ស​ប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជា​ ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ​២៨ ខែ​ មិថុនា ឆ្នាំ ១៩៥១ ដោយ​ប្រើប្រាស់​​មនោគមវិជ្ជា​ម៉ាក្សឡេនីន​ជ្រុល​និយម។ គណបក្ស CPP បាន​ដឹក​នាំ​កម្ពុជា​ចាប់​តាំង​ពី​របប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍​ខ្មែរក្រហម​បាន​ដួល​រលំ​នៅ​​ថ្ងៃ​ទី​៧ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៩។ គណបក្ស CPP បាន​ចូល​រួម​​ក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​ជាតិ​លើក​ដំបូង​បង្អស់​ដែល​គាំទ្រ​ដោយ​ (UNTAC) ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ប៉ុន្តែ​គណបក្ស​នេះ​បាន​ចាញ់​គណបក្ស​ហ៊្វុនស៊ីនប៉ិច។ ដោយ​មាន​អន្តរាគមន៍​ពី​ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ គណបក្សហ្វ៊ុនស៊ីនប៉ិច​និង​គណបក្ស​ CPP បាន​ព្រមព្រៀង​គ្នា​បង្កើត​ជា​រដ្ឋាភិបាល​ចម្រុះ​មួយ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៩៣ ហើយ​លោក​ ហ៊ុន សែន​ កាន់​តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ទី​ពីរ។ លោក ហ៊ុន សែន​ ក្លាយ​ជា​ប្រធាន​គណបក្ស CPP នៅ​ខែ​មិថុនា ឆ្នាំ ២០១៥៕

ប្រភពព័ត៌មាន

CPP today marks 59 years since founding,” The Cambodian Daily

Political Parties and Politicians in Cambodia

អានបន្ថែម